SZLAKI TURYSTYCZNE
Piękno bieszczadzkiej przyrody i ślady historii możemy poznać wędrując pieszymi szlakami turystycznymi. Ich długość na terenie Parku wynosi ponad 120 km. Szlaki przebiegają przez najbardziej atrakcyjne obszary Parku, różnią się długością i stopniem trudności.
Szlaki turystyczne w BdPN.
foto. I. Jóźwik.
Przy wejściach na piesze szlaki turystyczne znajdują się punkty kontrolne, funkcjonujące w sezonie turystycznym (V-IX). W punktach kontrolnych należy wykupić bilet wstępu. Uzyskane w ten sposób środki przeznaczane są na konserwację szlaków i zabiegi ochronne w ich otoczeniu. W punktach kontrolnych można również kupić wydawnictwa Parku, uzyskać informacje turystyczne i zapoznać się z regulaminem zwiedzania.
Na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego zostały również wytyczone szlaki konne, oznakowane pomarańczowymi kropkami. Przebiegają one przez malownicze doliny dawnych wsi. Doskonałą rasą do wędrówek po górach są konie huculskie, których zachowawcza hodowla została utworzona w Wołosatem. Osoby nie czujące się zbyt pewnie w siodle mogą skorzystać z lekcji pod opieką instruktora, na krytej ujeżdżalni w Wołosatem (kontakt przez dyrekcję BdPN).
W okresie zimowym szlaki piesze można przemierzać na nartach biegowych.
Bieszczadzki Park Narodowy można również zwiedzać na rowerze, poruszając się wyłącznie po utwardzonych drogach publicznych.
Ścieżka przyrodnicza w Doline Górnego Sanu - potok niedźwiedzi.
foto. I. Jóźwik.
ŚCIEŻKI PRZYRODNICZE
Dla turystów zainteresowanych pogłębieniem wiedzy o przyrodzie opracowano system ścieżek przyrodniczych, z których większość prowadzi wzdłuż pieszych szlaków turystycznych. Do każdej z nich został opracowany przewodnik w formie książeczki, bogaty w ryciny i kolorowe zdjęcia. Opisane w przewodniku przystanki są oznakowane w terenie słupkami z kolejnymi numerami i symbolem ścieżki. ścieżki przyrodnicze na terenie Parku:
Wołosate - Tarnica. Symbol - orlik krzykliwy. Czas przejścia 3godz., 25 przystanków.
Ustrzyki Górne - Wołosate. Symbol - salamandra. Czas przejścia 2,5godz., 19 przystanków.
Suche Rzeki - Smerek. Symbol - jodła. Czas przejścia 3,5godz., 20 przystanków.
Ustrzyki Górne - Szeroki Wierch. Symbol śnieżyca wiosenna. Czas przejścia 4godz., 26 przystanków.
Połonina Caryńska. Symbol - buk. Czas przejścia ok. 5godz., 35 przystanków.
Połonina Wetlińska. Symbol - pełnik alpejski. Czas przejścia w zależności od wariantu trasy 3-6godz., 34 przystanków.
Wielka Rawka. Symbol - jarzębina. Czas przejścia ok. 5godz., 46 przystanków.
Rozsypaniec - Krzemień. Symbol - pierwiosnka długokwiatowa. Czas przejścia ok. 5godz., 28 przystanków.
W dolinie górnego Sanu. Symbol - bóbr. Czas przejścia 2,5godz.
Bukowe Berdo - Goździk skupiony, czas przejścia 4-5 godz.
Berehy Górne
Jaworniki. Ścieżka poza szlakiem - dostępna wyłącznie pod przewodnictwem pracownika Parku.
Muzeum przyrodnicze BdPN.
foto. I. Jóźwik.
MUZEUM PRZYRODNICZE
Ekspozycje muzealne znajdują się w obiekcie Ośrodka N-D w Ustrzykach Dolnych. Aktualnie funkcjonują następujące wystawy stałe: "Biologia i systematyka świata zwierząt", "Wybrane zagadnienia z paleontologii", "Geologia Bieszczadów na tle Karpat", "Geomorfologia, hydrologia, klimat i gleby Bieszczadów", "Plan Ochrony BdPN i otuliny", "Flora i zbiorowiska roślinne oraz fauna Bieszczadów" i "Bieszczady dawniej i dziś". Muzeum oraz Ośrodek Informacyjno-Edukacyjny w Lutowiskach organizują również wystawy czasowe o tematyce przyrodniczej lub związane z regionem.
Ekspozycje muzealne można zwiedzać:
od wtorku do soboty w godz. 9:00 - 17:00, wyjątkiem dni świątecznych
dodatkowo w niedziele (VII i VIII) w godz. 9:00 - 14:00.
Grupy zorganizowane oprowadzane są przez przewodników. ZAJECIA TERENOWE
Ośrodek N-D opracował bogatą ofertę tematów zajęć terenowych dla zainteresowanych grup szkolnych. W czasie zajęć odbywających się na ścieżkach przyrodniczych uczestnicy aktywnie poznają przyrodę Parku oraz problemy jej ochrony. Osoby zainteresowane tą formą edukacji mogą uzyskać szczegółowe informacje dzwoniąc do Ośrodka N-D.
Flora Wiosenna Lasów.
Wydawnictwa BdPN.
ZAJECIA KAMERALNE
W Ośrodkach Edukacyjnych Parku (W Ustrzykach Dolnych oraz Lutowiskach) organizowane są lekcje przyrodnicze oraz prelekcje z przeźroczami o walorach przyrodniczych Parku i sposobach ich ochrony, systemie ochrony przyrody w regionie, itp. Terminy prelekcji zainteresowane grupy mogą ustalić telefonicznie, z dwutygodniowym wyprzedzeniem. WYDAWNICTWA
Bieszczadzki Park Narodowy posiada bogata ofertę wydawniczą, począwszy od krótkich folderów po periodyki: "Monografie Bieszczadzkie" i "Roczniki Bieszczadzkie". Dla turystów korzystających ze ścieżek przyrodniczych powstała seria bogato ilustrowanych przewodników, nagrodzona złotym liściem na Targach Eko-Media Forum. Warto też zwrócić uwagę, na nagrodzony przez Ministra Środowiska, klucz do oznaczania roślin "Flora wiosenna lasów".Wszystkie wydawnictwa można kupić w Ośrodku w Ustrzykach Dolnych oraz innych obiektach BdPN.
Przykład zniszczenia gołoborza.
foto. I. Jóźwik.
WARSZTATY
Ośrodek N-D organizuje corocznie, w porozumieniu z Kuratorium Oświaty i Centrum Doskonalenia Nauczycieli, kilkudniowe warsztaty dla nauczycieli. Maja one na celu pogłębienie wiedzy o zasobach przyrodniczych i kulturowych Parku, a także doskonalenie metod i technik stosowanych w edukacji ekologicznej. SZKOLENIA
Bieszczadzki Park Narodowy organizuje szkolenia dla przewodników beskidzkich, prowadzących grupy wycieczkowe po terenie Parku. Szkolenia składają się z części teoretycznej oraz praktycznej - realizowanej na ścieżkach przyrodniczych. Więcej informacji udziela Punkt Informacji Turystycznej w Ośrodku N-D w Ustrzykach Dolnych. SEMINARIA
Seminarium "Edukacja ekologiczna i udostępnianie parków narodowych do zwiedzania", dla specjalistów do spraw edukacji ekologicznej zatrudnionych w parkach narodowych, organizowane jest przez BdPN co dwa lata. Celem seminarium jest wymiana doświadczeń w zakresie metod i technik stosowanych w edukacji ekologicznej oraz opracowania programów i pomocy dydaktycznych. Oprócz pracowników parków zapraszani są również specjaliści z ośrodków metodycznych i ośrodków akademickich.
Rozdeptywanie połonin.
foto. I. Jóźwik.
WAKACYJNE PRAKTYKI STUDENCKIE
BdPN organizuje praktyki studenckie, w oparciu o szczegółowy program uzgodniony z uczelniami kierującymi studentów. Program zawiera m.in. szkolenia o zasobach przyrodniczych i Planie Ochrony BdPN. Praktykanci uczestniczą w monitoringach i pracach związanych z realizacją ochrony aktywnej. KONFERENCJE
Począwszy od 1992 roku w Ośrodku N-D w Ustrzykach Dolnych organizowana jest jesienią konferencja "Ochrona zasobów przyrodniczych Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery (Karpaty Wschodnie)". Umożliwia ona wymianę doświadczeń i sprzyja współpracy naukowców i instytucji chroniących obszary polskie, słowackie i ukraińskie, wchodzące w skład rezerwatu. Materiały z konferencji publikowane są w "Rocznikach Bieszczadzkich". WSPÓŁPRACA Z SAMORZĄDAMI LOKALNYMI
Bieszczadzki Park Narodowy organizuje co roku w Ośrodku I-E w Lutowiskach, cykl seminariów z zakresu zrównoważonego rozwoju gmin bieszczadzkich. Wzajemne kontakty rozwijają współpracę pomiędzy samorządowcami i pracownikami BdPN oraz dyrekcjami szkół. EDUKACJA PRZEZ INTERNET
Ta forma edukacji skierowana jest przede wszystkim do osób z dalszych regionów kraju, zainteresowanych szybkim dotarciem do informacji związanych z BdPN. Na stronie znajdują się podstawowe informacje dotyczące zasobów przyrodniczych i krajobrazowych Bieszczadzkiego Parku Narodowego, a także udostępniania Parku do zwiedzania i edukacji ekologicznej. Ponadto ukazują się informacje o aktualnych wydarzeniach. www.oiebdpn.pl
Lis.
foto. I. Jóźwik.
STAŁE PROGRAMY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ
Większość programów i działań edukacyjnych ma charakter stały i powtarza się z roku na rok. Składają się one najczęściej z zajęć kameralnych, prowadzonych w Ośrodku N-D w Ustrzykach Dolnych oraz warsztatów terenowych, organizowanych na ścieżkach przyrodniczych Parku. Oto niektóre z programów:
Program dla dzieci przedszkolnych "Kolorowe rozmowy z mieszkańcami naszej Ziemi". Program realizowany jest w kilku etapach, z wykorzystaniem ekspozycji muzealnej. Podsumowaniem programu jest wystawa prac plastycznych w Ośrodku N-D w Ustrzykach Dolnych, uroczyście otwierana w Światowym Dniu Ziemi.
Program dla uczniów szkół podstawowych pt: "Moje Bieszczady". Program zachęca do aktywnych obserwacji zjawisk i procesów przyrodniczych, w oparciu o przygotowane przez Ośrodek N-D pakiety materiałów dydaktycznych. Zawierają one zestawy zadań dostosowanych do czterech pór roku.
Program dla uczniów gimnazjów pt.: "Zachowamy piękno i walory przyrodnicze Bieszczadów", realizowany jest od lutego do listopada. Uczniowie uczestniczą w kilkudniowych zajęciach kameralnych w Ośrodku N-D, przygotowujących do wiosennych i jesiennych dwudniowych warsztatów terenowych. Finałem programu jest konkurs z cennymi nagrodami.
Program dla młodzieży licealnej pt.: "Człowiek i przyroda", w ramach fakultetu biologiczno-chemicznego. Realizowany jest on w oparciu o zintegrowane zajęcia kameralne oraz warsztaty terenowe w Parku. Starsi uczniowie zapoznają się m.in. z metodami inwentaryzacji geodezyjnej obiektów przyrodniczych w oparciu o system GPS, zastosowaniem komputerowych baz danych do zarządzania zasobami przyrodniczymi (GIS) i foto-interpretacją zdjęć lotniczych.
Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny BdPN w Ustrzykach Dolnych.
foto. I. Jóźwik.
WARZNIEJSZE OBIEKTY EDUKACYJNE I TURYSTYCZNE PARKU
Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny BdPN w Ustrzykach Dolnych.
muzeum przyrodnicze,
punkt informacji turystycznej,
sprzedaż wydawnictw,
sala audiowizualna, kawiarenka,
bogata oferta edukacyjna (w tym organizacja prelekcji, zajęć terenowych na ścieżkach przyrodniczych i warsztatów).
38-700 Ustrzyki Dolne, ul. Bełska 7,
tel/fax 013 461 1091, 461 3068
e-mail eduond@bdpn-ond.pl
Ośrodek Informacyjno-Edukacyjny BdPN w Lutowiskach
punkt informacji turystycznej,
sprzedaż wydawnictw,
14 miejsc noclegowych + 20 sezonowych w sali wieloosobowej,
sala kominkowa i audiowizualna, mała gastronomia,
organizacja wystaw czasowych, prelekcji, seminariów i zajęć terenowych.
Mapy współczesne
Bieszczadzki Park Narodowy
