to miejscowość malowniczo położona u podnóża Kozińca (521 m) nad Jeziorem Myczkowieckim przy znanej trasie turystycznej do Soliny. Posiada dogodne połączenia komunikacyjne z okolicznymi miejscowościami, szkołę, gimnazjum, parafię rz. kat., ośrodek wczasowy PKN „Orlen”, pensjonat „Legraż” z galerią sztuki, kilkanaście gospodarstw agroturystycznych i pokoi gościnnych, sklepy, bar letni, wakacyjne szkolne schronisko młodzieżowe w budynku szkoły, przystań wodna małego sprzętu pływającego. Przez wieś prowadzi pieszy niebieski szlak spacerowy z Soliny otaczający Jezioro Myczkowieckie. Na Kozińcu łączy się on z zieloną ścieżką przyrodniczą i z siecią szlaków spacerowych okolic Orelca.
Kamieniołom w Bóbrce.
foto. I. Jóźwik.
Warto zobaczyć
Galerie:
1. Galeria i pracownia malarstwa Leona Chrapko ( Dom Twórczy „Le-Graż” ) -
200 m od szkoły oraz usytuowana obok plenerowa galeria „Na wieszaku”.
2. Pracownia rzeźby Henryka Gągorowskiego - 200 m od szkoły
3. Pracownia bibułkarstwa Andrzeja Kusza ( „Bazyl” ) - 100 m za kościołem
4. Pracownia sztuki użytkowej Stanisławy Podkalickiej ( „BroSta” ) - 300 m od szkoły
5. „Galeria rzeźb przydrożnych” - najbardziej reprezentacyjna dla miejscowości - usytuowana przy dwóch sklepach i stanowi zespół 11 rzeźb monumentalnych nawiązujących do legend i podań bieszczadzkich.
Kapliczka.
foto. I. Jóźwik.
Zabytki:
1. Dawna murowana cerkiew z 1937 r. użytkowana od 1973 r. po przebudowie jako kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. W XVII wieku wzniesiono w Bóbrce drewnianą cerkiew parafialną pw. Nałożenia Ryzy NMP. W latach 1807 – 1815 r. była cerkwią filialną parafii w Myczkowcach. Rozebrano ją po koniec lat trzydziestych rozpoczynając w 1937 r. budowę cerkwi murowanej. W latach 1939 – 1947 odprawiano w niej nabożeństwa, następnie do 1957 r. użytkowano jako magazyn spółdzielni produkcyjnej. W latach 1971 – 1973 została wyremontowana i przebudowana jako kościół rzymsko-katolicki.
2. Murowana kapliczka przydrożna z 1848 r. przy drodze z Myczkowiec Osobliwości przyrodnicze
Projektowany przez Nadleśnictwo Brzegi Dolne rezerwat przyrody „Koziniec” o pow. 28,68 ha obejmie masyw Kozińca (521 m) z nieczynnym kamieniołomem na płd.-wsch. stoku dającym dziś rozległą panoramę na bieszczadzkie jeziora, ich otoczenie, Park Krajobrazowy Gór Słonnych i najwyższe partie górskie Bieszczadów. Miejsce to połączone jest niebieskim szlakiem spacerowym z Myczkowcami i Soliną oraz zieloną ścieżką przyrodniczą z Orelcem, Uhercami Mineralnymi i Ośrodkiem „Caritas” w Myczkowcach.
Ważniejsze epizody z dziejów miejscowości: 1441 r. – pierwsza wzmianka o wsi założonej na prawie wołoskim. Nazwa fizjograficzna oznacza teren i wodę, gdzie żyją bobry. Wieś występuje pod nazwą Bobrka jako własność szlachecka w dobrach Sobień – Lesko. Na podstawie podziału między Małgorzatą żoną Przedpełka Mościca z Wielkiego Koźmina a jej stryjem Mikołajem Kmitą z Wiśnicza kasztelanem przemyskim, Małgorzata odstępuje Mikołajowi i jego synom zamek Sobień z wsiami do zamku należącymi: Olszanica, Bóbrka, Solina i in.
Jezioro Myczkowskie.
foto. I. Jóźwik.
1456 – 57 - Stanisław, Mikołaj i Jan bracia z Wiśnicza, synowie Mikołaja z Sobnia, pozywają Jana Kmitę z Wiśnicza, kasztelana lwowskiego o gwałtowne zajęcie dóbr przypadłych in „sorte vulgariter loszem”: zamku Sobnia i wsi Załuż, Myczkowce, Bóbrka i in. 1479 r. - danina w baranach i wieprzach z wsi Bóbrka. Jan i Stanisław Kmitowie dziedzice na Sobniu pożyczają od Piotra z Rytarowiec podkomorzego sanockiego 200 grzywien, za które zastawiają mu wsie Myczkowce, Bóbrka, oraz winni mu zapewnić daninę w baranach i wieprzach z Bóbrki. Z kolei Piotr z Rytarowiec podkomorzy pożyczając od żony swej Elżbiety 100 grzywien zapisuje jej tę kwotę na pieniądzych posiadanych na wsiach Bóbrka i Myczkowce. 1483 r. – Jan Kmita z Sobnia zabezpicza bratu swemu ks. Stanisławowi kanonikowi sandomierskiemu pożyczone od tegoż 1000 grzywien na czterech wsiach należacych do zamku Sobnia: Myczkowce, Bóbrka i in. 1486 r. – kniaziowie z Soliny i Polany oraz 8 kmieci z Soliny, Bóbrki i Olszanicy ręczą swemu panu, Stanisławowi Kmicie , za poddanego Stecza z Bóbrki. Źródła wymieniają imiona mieszkańców Bóbrki: Iwan, Iwan alter, Demetrius, Senko, Hrycz, Stecz kmiecie (chłopi). 1488 r. – właścicielem wsi jest Stanisław Kmita z Sobienia. Maciej podkomorzy sanocki i ks. Piotr (Balowie) bracia rodzeni z Nowotańca, Hoczwi i in. Skarżą Stanisława Kmitę z Sobnia, że nie chce sypać granic, gdzie ich brak, i odnawiać dawnych między ich wsiami: oba terpiczowy, Berezka, Wołkowyja, Terka (Tharnawka) z jednej a wsiami Myczkowce, Solina, Rajskie, Bóbrka, Tworylne z drugiej strony.
Bibułkalia.
foto. I. Jóźwik.
1489 r. – Stanisław Kmita kasztelan sanocki zapisuje swej zonie Katarzynie córce Jana Amora z Tarnowa 6000 zł węg. Na połowie swychdóbr: zamek Sobień, wsie do zamku należące: Bóbrka, solina i inne. 1503 r. Stanisław Kmita wojewoda bełzski i starosta przemyski gwarantuje Stanisławowi Derszniakowi podkomorzemu przemyskiemu terminowy zwrot długu 300 zł zastawem swych dóbr Solina, Bóbrka i Stefkowa Wola. 1518 – 19 r. Bóóbrka i ini. Stanowią własność Piotra i Stanisława Kmitów 1526 r. – Bóbrka i Solina płacą podatek. Podobnie w 1530, 1536, 1538. 1536 r. – wieś prawa wołoskiego, dworzyszcza wołoskie, – Solina. 1541 r. – Piotr Kmita zapisuje swej żonie Barbarze z Felsztyna córce Jana Herburta 5000 zł na dobrach Bóbrki i in. 1565 r. – Pasko f. Kopina przyjmuje prawo miejskie Leska. 1589 r. – uposażenie w ziemię: we wsi 8i1/2 łana, sołtys 3 łana, pop 1 łana, we wsi młyn, 1 zagrodnik. 1606 r. – pop 1672 r. – podczas ostatniego już najazdu czambułów tatarskich Nuradyn-Soltana na Bieszczady we wsi ocalały tylko 3 domy, ordyńcy ograbili i spalili wieś, a mieszkańców uprowadzili na wschód do niewoli. Wioska była wówczas własnością Zielińskiego. 1816 r. - wojskowy spis ludności cyrkułu sanockiego obrazu stan miejscowości po zniszczeniach wojen napoleońskich. Wieś liczyła 389 mieszkańców ogółem, było w niej 67 domów, 2 szlachciców, 51 chłopów zdolnych do służby wojskowej, 30 nieużytecznych mężczyzn do służby wojskowej, 1 szeregowy, 1 do transportu, 1 czasowo niezdolny do służby, 67 chłopców do 14 lat, 21 chłopców w wieku od 15 do 17 lat, 276 kobiet i dziewcząt, 64 mężczyzn żonatych, 109 nieżonatych i wdowców. W inwentarzu spisano ponadto 30 wołów i 19 krów. We wsi w ogóle nie było koni i owiec. 1848 r. – we wsi przy drodze wzniesiono kapliczkę upamiętniającą zniesienie pańszczyzny.Ówczesnym zwyczajem chłopi zakopali pod nią księgi powinności wobec dworu, czyli „pańszczyznę”. W 2001 r. kapliczka została odrestaurowana i wyposażona w ikonę pt. „Umilenie” wykonaną przez miejscowego artystę malarza Leona Chrapko.
Jezioro Myczkowskie.
foto. I. Jóźwik.
1876 r. – tutejszy majątek nabył poprzez małżeństwo z Pelagią z Sokołowskich i zamieszkał w nim znany komediopisarz Józef Bliźiński (1827 – 1893). Przy ujściu potoku Łobozewki do Sanu, u podnóża masywu Jawora nabył 300 morgowe gospodarstwo i tutaj – w miejscu przez siebie wybranym i malowniczo położonym nad Sanem – zbudował dwór. Od tej pory Bóbrkę nazywał swoim miejscem na ziemi, z wielkim zapałem pracował w folwarku i urządzał swój nowy dworek otaczając go ogrodem, sadem i nieustannie upiększanym parkiem dworskim. Pragnął urządzić miejsce przytulne i godne do przyjmowania gości. W codziennej pracy towarzyszył pisarzowi ogromny optymizm, a pieczołowicie pielęgnowany park dworski zdobiony nieustannie nowymi drzewami, krzewami i alejami budził coraz większy podziw. To urzekające miejsce przyjaciele nazwali „Damazówką”. Bliziński oczarowany cudowną przyrodą górską i niezwykle malowniczym położeniem nabytych włości napisał w natchnieniu „Pana Damazego” i wysłał na konkurs dramatyczny do Krakowa. Nie śnił nawet o tym, że komedia ta zdobędzie I nagrodę, rozsławi jego osobę i małą bieszczadzką wioskę – Bóbrke.
Po wystawieniu Pana Damazego na scenach Krakowa, Lwowa, Warszawy i Poznania do Bóbrki właśnie zaczęli zjeżdżać literaci, dziennikarze, pisarze, poeci, badacze kultury ziem górskich i liczni znajomi pisarza. Zdobył on uznanie w świecie literackim, uzyskał rozgłos i na swym koncie miał już 7 utworów. Jego dorobek pisarski stanowiły wówczas komedie: „Konkurenci”, „Imieniny”, opowiadanie „Dziwolągi”, humoreski: „Rycerze kieliszkowi”, „Kłopoty paniczyka”, „Przezorna panna”, „Marcowy kawaler”. W owym czasie kolej żelazna Kraków – Zagórz – Lwów umożliwiała łatwy dojazd do Ustjanowej i Bóbrki. Ludzie pióra odwiedzali malowniczo położony dwór nad Sanem składając pisarzowi uszanowanie, dowody uznania za jego osiągnięcia literackie oraz za pracę w urządzeniu tak przytulnego zakątka. Często bywał w tej miejscowości Władysław Bełza, a w latach 1882 – 1885 korzystał z gościnności państwa Blizińskich Oskar Kolberg, zbierający w Bieszczadach materiały etnograficzne do swego 3-tomowego dzieła „Sanockie – Krośnieńskie”. W 1881 r. komediopisarz napisał jeszcze „Rozbitków”, które okazały się kolejnym sukcesem i przyniosły autorowi dalszy rozgłos. Niestety w 1885 r. – po zadłużeniu się na poszukiwanie ropy naftowej – Bliziński zmuszony był wydzierżawić Bóbrkę na spłacenie długów. Po 9 – letnim pobycie w tej miejscowości przeniósł się do swego szwagra w Posadzie Sanockiej, a w 1888 r. wyjechał na stałe do Krakowa. Tam napisał jeszcze „Dziką różyczkę” i oddał się pracy wydawniczej.
Jezioro Myczkowskie.
foto. I. Jóźwik.
1921 r. – wieś liczyła 151 domów i 799 mieszkańców. (651 greko-katolików, 120 łacinników i 27 Żydów wyznania mojżeszowego. 1932 r. – we wsi rozpoczęły się rozruchy chłopów, które przeszły do historii stworzonej przez komunistów jako tzw. „powstanie leskie”. Kiedy podczas poszerzania drogi zaszła potrzeba przesunięcia kapliczki z 1848 r. upamiętniającej zniesienie pańszczyzny sowieccy agitatorzy KPZU zdołali podburzyć chłopów plotką, iż panowie odkopują pańszczyznę i chcą ją ponownie przywrócić. Gdy tę wieść rozpowszechniono po okolicy chłopi z Bóbrki i kilku sąsiednich wsi uzbrojeni w kosy, widły i siekiery ruszyli bronić swoich praw. Rozpędzili oni robotników drogowych, porozbijali posterunki policji i napadli na urzędników państwowych. Wówczas władze użyły do zaprowadzenia porządku znacznych sił policyjnych i kompanii wojska z Sanoka. Chłopów odciągnęły do domów kobiety, gdy wojsko rozdało we wsiach cukierki dla dzieci. Na stoku Jawora doszło jednak do starć, użyto broni i było kilka ofiar śmiertelnych. Encyklopedia Ilustrowana z tego okresu opisuje dokładnie przebieg zamieszek. W 2001 r. kapliczka została odrestaurowana i wyposażona w ikonę pt. „Umilenie” wykonaną przez miejscowego artystę Leona Chrapko. 1945 r. – podczas przeprowadzonego spisu powszechnego ludności w dniu 10 I 1945 r. (podpisany sołtys Michał Małek pod imiennymi wykazami mieszkańców) we wsi były 182 numery, mieszkało 318 dorosłych i 361 dzieci.
– 26 maja UPA powiesiła sołtysa Stefana Derenia – Polaka, a kilka dni później Władysława Tokarskiego.
– Podczas kolejnego spisu ludności z dnia 13 VI we wsi mieszkało 315 osób dorosłych pow. 18 lat (32 Polaków i 283 Ukraińców) oraz 472 dzieci (47 Polacy i 425 Ukraińcy). Stosowano kryterium wyznaniowe.
– Do końca 1945 r. w wyniku umowy o repatriacji wysiedlono na wschód do USRR 301 osób narodowości ukraińskiej. W Bóbrce pozostało 20 rodzin mieszanych polsko-ruskich liczących 62 osoby. 1950 r. - we wsi wytypowano 23 budynki po wysiedlonej ludności na osadnictwo. 1977 r. – podczas IV rajdu śladami sławnych Piór poświęconego Józefowi Blizińskiemu obok kamieniołomu umieszczono kamienny piaskowcowy obelisk z pamiątkową tablicą ufundowaną przez Oddział PTTK w Lesku. Miała się nim opiekować młodzież miejscowej szkoły podstawowej. Niestety tablicę skradziono, a obelisk został uszkodzony, a następnie rozbity młotami na kamień i wywieziony. 1986 – 87 – wypoczywał tutaj poeta Jerzy Harasymowicz. 1990 – 1999 – w miejscowości tej bywali znani twórcy kultury: Kazimierz Orłoś, Paweł Huelle, Olgierd Budrewicz, Leszek Mądzik, Artur Barciś, Emilian Kamiński, Ireneusz Krosny itp. 2000 r. – podczas kolejnego powtórzonego rajdu śladami sławnych piór ponownie poświęconego Józefowi Blizińskiemu tym razem fundacja „Orelec – Gala” ufundowała obelisk i kamienną tablicę pamiątkową z treścią odtworzoną z pamiątkowej fotografii umieszczając je na dziedzińcu szkoły w celu zabezpieczenia przed ewentualną dewastacją.
LEGENDA
! - od 1 września 2005 nie kursuje na odcinku Komańcza - Jaśliska
* - połączenie kolejowo-autobusowe, oczekuje na przyjazd pociągu
^ - z Krosna odjazd ze stanowiska "RADTURU"
+ - kursuje w dni świąteczne (niedziele i święta)
5 - kursuje w piątki
6 - kursuje w soboty
7 - kursuje w niedziele
a - kursuje w dni robocze nie będące dniami nauki szkolnej
A - nie kursuje w niedziele i święta
b - kursuje w dni nie będące dniami nauki szkolnej
C - kursuje w soboty, niedziele i święta
D - nie kursuje 24-26, 31.XII, 1.I, Wielką Sobotę i 2 dni Wielkanocy
f - kursuje od 1 czerwca do 30 września
F - kursuje w dni robocze od poniedziałku do piątku
g - nie kursuje 24 grudnia
J - nie kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
K - nie kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
L - nie kursuje 25-26 grudnia, 1 stycznia i dwa dni Wielkanocy
l - nie kursuje w dni poświąteczne
ł - nie kursuje 2 stycznia
m - nie kursuje 24 i 31 grudnia
n - nie kursuje 24, 31 grudnia i w Wielką Sobotę
N - nie kursuje 25 grudnia i pierwszy dzień Wielkanocy
O - kursuje codziennie
p - kursuje w piątki w dni nauki szkolnej
P - kurs pośpieszny
q - kursuje w piątki w dni robocze
Q - nie kursuje w Boże Ciało
S - kursuje w dni nauki szkolnej
t - nie kursuje 23, 24, 30, 31 grudnia, w Wielki Piątek i Sobotę
U - nie kursuje 25 grudnia, Nowy Rok i pierwszy dzień Wielkanocy
V - kurs przyśpieszony
W - kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
w - kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
X - kursuje w dni robocze od poniedziałku do czwartku
y - kursuje w soboty po dniu roboczym w ZPG
Y - nie kursuje 26 grudnia
Z - nie kursuje w soboty i dni świąteczne po dniu roboczym w ZPG
z - nie kursuje w Wielką Sobotę
Autorzy serwisu nie odpowiadają za rzetelność danych dostarczonych przez przewoźników, rozkłady staramy się na bieżąco aktualizować. Dokładne informacje o połączeniach można uzyskać w punktach informacyjnych Sanok: (013)464 39 16, Lesko: (013) 469 85 43, Ustrzyki Dln.: (013) 461 12 36.
)
