Duża wieś letniskowa w dolinie Osławicy (blisko 900 mieszk.), na pograniczu Bieszczadów i Beskidu Niskiego. Siedziba gminy. Dwie stacje PKP (Komańcza i Komańcza-Letnisko), pociągi do Łupkowa, Zagórza i na Słowacje. Autobusy m.in. do Sanoka, Krosna, Cisnej, Jaślisk. Poczta, policja, Straż Graniczna, ośrodek zdrowia i apteka. Ratownik GOPR. Stacja benzynowa (przy wylocie na Jaśliska), warsztat samochodowy. Restauracja "Pod Kominkiem". Kilka schronisk turystycznych i pensjonatów, liczne gospodarstwa agroturystyczne (tablica informacyjna przy stacji). Wyciąg narciarski (dł.420 m). Parafie: rzymskokatolicka, grekokatolicka i prawosławna.
Cerkiew (spłonęła we wrześniu 2006r.).
foto. I. Jóźwik.
Komańcze założono na prawie wołoskim w 1512 r., na podstawie przywileju wydanego Iwankowi, krajnikowi ze Szczawnego, przez starostę sanockiego Mikołaja Kamienieckiego. Według tego dokumentu wieś miała się nazywać Krzemienna, lecz z czasem przyjęła się nazwa pochodząca od potoku Komańcza (obecnie Barbarka). Lustracja królewszczyzn z 1565 r. stwierdza w Komańczy 21 rodzin obrabiających dwa łany. W 1686 r. na wieś napada banda węgierskich tołhajów; szkody przez nią wyrządzone oszacowano na 10 000 zł.
Potomkowie kniazia Komańczy otrzymali, zapewne za zasługi wojenne, tytuł szlachecki z herbem Leliwa i przyjęli od miejscowości nazwisko Kumanieccy. W XVIII w. wznieśli oni drewniany dwór z wysokim, czterospadowym dachem gontowym, który uległ zniszczeniu po 1945 r. Na gospodarcze ożywienie Komańczy wpłynęła ukończona w 1872 r. linia kolejowa łącząca Przemyśl z Budapesztem przez Przełęcz Łupkowską.
Klasztor Nazaretanek.
foto. I. Jóźwik.
Pierwsze dni listopada 1918 r. przyniosły utworzenie tzw. republiki komańczańskiej, ruchu na rzecz połączenia z niepodległą Ukrainą, który objął ok.. 30 okolicznych wsi, lecz został szybko zlikwidowany przez oddziały polskie. W 1921 r. Komańcza liczyła 143 domy i 892 mieszkańców (728 grek., 90 rzym., 74 mojż.) Osobną uliczkę zamieszkiwali Cyganie, trudniący się kowalstwem i muzykowaniem. W 1947 r. uniknęły wysiedlenia z Komańczy łemkowskie rodziny kolejarzy i leśników, którzy buli niezbędni jako fachowcy. Po 1956 r. część wysiedlonych mieszkańców powróciła. Dzięki temu wieś jest dziś znacznym skupiskiem ludności ukraińskiej.
Ozdobą Komańczy jest dawna Grekokatolicka cerkiew parafialna p.w. Opieki Matki Bożej (obecnie prawosławna), zbudowana w 1802 r. (Cerkiew spłonęła we wrześniu 2006r. przyp. redakcji)Jest to jedyna z trzech zachowanych cerkwi typu wschodnio - łemkowskiego. Ulokowaną na obronnym pagórku świątynię otacza kamienny murek, w który wkomponowana jest dzwonnica pełniąca jednocześnie funkcję bramy. We wnętrzu ikonostas z 1832 r., pochodzący z wsi Wołosianka na południowych, zakarpackich stokach Bieszczadów. W ołtarzu głównym znajdowała się ikona Matki Boskiej z Dzieciątkiem (skradziona w 1991 r.) - kopia cudownej ikony z Łopienki. Przy cerkwi interesujący cmentarz parafialny z kilkudziesięcioma starymi nagrobkami. Na południe od cerkwi wznosi się wzgórze o nazwie Mohyła (Mogiła), owiane licznymi legendami.
Cerkiew grekokatolicka.
foto. I. Jóźwik.
Mimo iż w Komańczy przeważa wyznanie grekokatolickie, stara cerkiew została w 1963 r. odebrana wiernym i przekazana przez władze nielicznym wyznawcom prawosławia. Przed ponad dwadzieścia lat nabożeństwa grekokatolickie odprawiano gościnnie w kościele rzymskokatolickim. W 1985 r. parafianie rozpoczęli własnymi siłami budowę nowej cerkwi grekokatolickiej. Władze nie zgodziły się na całkiem nowy budynek, przeniesiono więc do Komańczy bardzo już zniszczoną drewnianą cerkiew ze wsi Dudyńce pod Sanokiem, opuszczoną i nie remontowaną od czterdziestu lat. Obchodząc administracyjne zakazy, ustawiono ją jako zwieńczenie na właściwym, murowanym budynku cerkwi, który określano jako "fundament". Budowę ukończono w 1988 r. Od 1990 r. przy cerkwi istnieje małe muzeum życia codziennego Łemków, eksponujące sprzęty gospodarskie, stroje itp.
W sąsiedztwie stacji kolejowej wzniesiono w latach 1949-50 niewielki drewniany kościół parafialny p.w. św. Józefa. Stanął on na fundamencie poprzedniego kościoła, zbudowanego w okresie międzywojennym, a zniszczonego w 1939 r. Naprzeciw kościoła, po drugiej stronie szosy i torów kolejowych, istniał cmentarz żołnierski z I wojny światowej, po którym pozostały tylko nikłe ślady. Przy szosie koło kościoła pomnik Polaków poległych w latach 1939-47.
W okresie międzywojennym Komańcza zaczęła rozwijać się jako miejscowość letniskowa. W bocznej dolince powstało Letnisko Komańcza; zbudowano tu kilka piętrowych, drewnianych pensjonatów. Do dziś dotrwały tylko dwa z nich. W jednym mieści się obecnie schronisko PTTK, w drugim klasztor sióstr nazaretanek (założony 1928). Przy nim małe muzeum kardynała Stefana Wyszyńskiego i pomnik dłuta A. Kosa.
Kościół rzymskokatolicki.
foto. I. Jóźwik.
Kardynał Wyszyński przebywał w klasztorze od 29 września 1955 do 26 września 1956 r., internowany przez władze za przeciwstawianie się antykościelnym działaniom komunistycznego państwa. W Komańczy powstał tekst jego słynnych później ślubów Jasnogórskich.
Było to czwarte i ostatnie miejsce uwięzienia Kardynała, a pierwsze, w którym uzyskał względną swobodę ruchu. Aby utrudnić ludziom z zewnątrz kontaktowanie się z więźniem, Komańczę objęto wtedy sztucznie poszerzoną strefą przygraniczną, w której obowiązywały specjalne przepustki.
We starej części wsi (nad Barbarką) zachowało się jeszcze kilkanaście tradycyjnych drewnianych chałup łemkowskich z przełomu XIX i XX w. ściany ich są malowane brunatną farbą, z białymi pasami między belkami. Niektóre mają słomiane poszycie dachów.
W Komańczy występują wody mineralne (siarczkowe), co wraz z korzystnym mikroklimatem stwarza warunki dla lecznictwa uzdrowiskowego. Od 1974 r. miejscowość ma formalny status uzdrowiska.
Komańcza jest punktem wyjścia szlaku przez Duszatyn i Chryszczatą do Cisnej. Godne polecenia są także wycieczki w Beskid Niski, w masyw Kamienia.
Tekst z przewodnika "Bieszczady" za zgodą O.W. REWASZ
08:03 S, 12:28 N, 15:21 F, 17:38 S, 17:38 CN, 19:37 N
SANOK DĄBRÓWKA
Czaszyn, Sanok - D.A., Sanok - ul.Staszica
06:38 F
SANOK DĄBRÓWKA
Rzepedź, Poraż, Sanok - D.A., Sanok - ul.Staszica
05:30 F
WISŁOK WIELKI
-
20:32 S
WYSOCZANY
Rzepedź
15:10 S
LEGENDA
! - od 1 września 2005 nie kursuje na odcinku Komańcza - Jaśliska
* - połączenie kolejowo-autobusowe, oczekuje na przyjazd pociągu
^ - z Krosna odjazd ze stanowiska "RADTURU"
+ - kursuje w dni świąteczne (niedziele i święta)
5 - kursuje w piątki
6 - kursuje w soboty
7 - kursuje w niedziele
a - kursuje w dni robocze nie będące dniami nauki szkolnej
A - nie kursuje w niedziele i święta
b - kursuje w dni nie będące dniami nauki szkolnej
C - kursuje w soboty, niedziele i święta
D - nie kursuje 24-26, 31.XII, 1.I, Wielką Sobotę i 2 dni Wielkanocy
E - nie kursuje w czasie letnich wakacji szkolnych
f - kursuje od 1 czerwca do 30 września
F - kursuje w dni robocze od poniedziałku do piątku
g - nie kursuje 24 grudnia
J - nie kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
K - nie kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
L - nie kursuje 25-26 grudnia, 1 stycznia i dwa dni Wielkanocy
l - nie kursuje w dni poświąteczne
ł - nie kursuje 2 stycznia
m - nie kursuje 24 i 31 grudnia
n - nie kursuje 24, 31 grudnia i w Wielką Sobotę
N - nie kursuje 25 grudnia i pierwszy dzień Wielkanocy
O - kursuje codziennie
p - kursuje w piątki w dni nauki szkolnej
P - kurs pośpieszny
q - kursuje w piątki w dni robocze
Q - nie kursuje w Boże Ciało
S - kursuje w dni nauki szkolnej
t - nie kursuje 23, 24, 30, 31 grudnia, w Wielki Piątek i Sobotę
U - nie kursuje 25 grudnia, Nowy Rok i pierwszy dzień Wielkanocy
V - kurs przyśpieszony
W - kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
w - kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
X - kursuje w dni robocze od poniedziałku do czwartku
y - kursuje w soboty po dniu roboczym w ZPG
Y - nie kursuje 26 grudnia
Z - nie kursuje w soboty i dni świąteczne po dniu roboczym w ZPG
z - nie kursuje w Wielką Sobotę
Autorzy serwisu nie odpowiadają za rzetelność danych dostarczonych przez przewoźników, rozkłady staramy się na bieżąco aktualizować. Dokładne informacje o połączeniach można uzyskać w punktach informacyjnych Sanok: (013)464 39 16, Lesko: (013) 469 85 43, Ustrzyki Dln.: (013) 461 12 36.
;)
OFERTY TURYSTYCZNE
Mapy współczesne
)
)
)
)
)
POLECAMY
