Malutkie osiedle przystacyjne (kilka domów) na miejscu nie istniejącej wsi u stóp Przełęczy Łupkowskiej. Stacja graniczna na linii Zagórz - Medzilaborce. Pociągi do Zagórza (4). 1 km na południe od stacji schronisko turystyczne.
Łupków był wsią królewską założoną w 1526 r. na prawie wołoskim przez braci Olechnę i Iwaśkę ze Szczawnego za przywilejem starosty sanockiego Mikołaja Wolskiego. Dokument lokacyjny świadczy, że teren był już wcześniej zagospodarowany, gdyż wymienia nazwy pól: Stara Polanka, Polana Krzyzakowska, Połonina i Kowalczata Koszar oraz wzgórze Horodek na granicy z Osławicą. Wieś szybko się zaludniła, w 1565 r. uprawiano tu 151,5 łana kmiecego i 1 łan kniazia. Najazd Jerzego Rakoczego (1657 r.) spowodował wyludnienie Łupkowa. W 1686 r. napadła na wieś banda tołhajów z Węgier rabując dobytek wartości 3000 zł.
Stacja w Łupkowie.
foto. I. Jóźwik.
Od połowy XIX w. do 1946 r. tutejszy majątek ziemski stanowił uposażenie przemyskiego biskupstwa greckokatolickiego. W 1872 r. wybudowano w Łupkowie stację kolei Budapeszt - Przemyśl, przy której działał urząd pocztowy i telegraficzny. 2 km dalej na wschód powstała druga stacja, o nazwie Nowy Łupków, przy której z czasem wyrosła osada. Linia kolejowa pokonywała główny grzbiet Karpat tunelem o długości 642 m przebiegającym pod Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.). Budowę tunelu oglądał wybitny ukraiński poeta Iwan Franko. Ciężka i niebezpieczna praca robotników wywarła na nim ogromne wrażenie i była inspiracjąjednego z najbardziej znanych jego utworów, słynnego Kameniara. W 1921 r. wieś liczyła 110 domów i 672 mieszkańców (549 grek., 80 rzym., 43 mojż.).
Stary cmentarz w Łupkowie.
foto. I. Jóźwik.
W czasie II wojny światowej tunel pod Przełęczą Łupkowską był dwukrotnie niszczony, w 1939 r. przez Polaków, w 1944 r. przez Niemców. Jesienią 1944 r. wojska sowieckie, śpieszące na pomoc powstaniu słowackiemu, wybudowały prowizoryczny odcinek linii biegnący przez przełęcz, tak stromy, że każdy wagon osobno musiały przeciągać dwie lokomotywy.
Po udanym przeprawieniu kilku pociągów nastąpiła krwawa katastrofa. Po wojnie tunel odbudowano, ale linia była wykorzystywana w znikomym zakresie, tylko dla ruchu towarowego. Dopiero w 1999 r. uruchomiono międzynarodowe połączenia pasażerskie.
W wyniku powojennych wysiedleń wieś całkowicie opustoszała, a domy i cerkiew z 1820 r. uległy zniszczeniu. Pozostał jedynie budynek stacji kolejowej (obecnie świeżo odnowiony) i zdewastowany cmentarz (nad potokiem, 600 m poniżej stacji), na którym najstarsze nagrobki pochodzą z polowy XIX w.
Na skarpie przy budynku stacyjnym resztka obelisku wystawionego w 1915 r. przez forsujące przełęcz oddziały niemieckie. Prowadzą do niego zarośnięte schodki. Miejscowi opowiadają, że jest to pomnik dobrego wojaka Szwejka. W istocie Jarosław Haszek wspomina po prostu o tym pomniku w swojej nieśmiertelnej powieści.
Tekst z przewodnika "Bieszczady" za zgodą O.W. REWASZ
ZAGÓRZ
Łupków 08:38 - Nowy Łupków 08:44 - Osławica 08:52 - Komańcza 09:08 • Komańcza Letnisko 09:10 - Rzepedź 09:18 - Szczawne Kulaszne 09:29 - Wysoczany 09:36 - Mokre Małopolskie 09:42 - Zagórz 10:15
Dni kursowania:
jazda 1. Maj do 2. Paź Pt - Nd; także 2. Maj do 9. Cze, 15. Sie
Uwagi:
tylko 2 kl.
MEDZILABORCE
Łupków 09:07 - Medzilaborce mesto 09:34 - Medzilaborce 09:38
Dni kursowania:
jazda 1. Maj do 2. Paź Pt - Nd; także 2. Maj do 23. Cze, 15. Sie
Uwagi:
autobus szynowy
Rozkład jazdy autobusów w pobliskim Nowym Łupkowie
LEGENDA
! - od 1 września 2005 nie kursuje na odcinku Komańcza - Jaśliska
* - połączenie kolejowo-autobusowe, oczekuje na przyjazd pociągu
^ - z Krosna odjazd ze stanowiska "RADTURU"
+ - kursuje w dni świąteczne (niedziele i święta)
5 - kursuje w piątki
6 - kursuje w soboty
7 - kursuje w niedziele
a - kursuje w dni robocze nie będące dniami nauki szkolnej
A - nie kursuje w niedziele i święta
b - kursuje w dni nie będące dniami nauki szkolnej
C - kursuje w soboty, niedziele i święta
D - nie kursuje 24-26, 31.XII, 1.I, Wielką Sobotę i 2 dni Wielkanocy
E - nie kursuje w czasie letnich wakacji szkolnych
f - kursuje od 1 czerwca do 30 września
F - kursuje w dni robocze od poniedziałku do piątku
g - nie kursuje 24 grudnia
J - nie kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
K - nie kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
L - nie kursuje 25-26 grudnia, 1 stycznia i dwa dni Wielkanocy
l - nie kursuje w dni poświąteczne
ł - nie kursuje 2 stycznia
m - nie kursuje 24 i 31 grudnia
n - nie kursuje 24, 31 grudnia i w Wielką Sobotę
N - nie kursuje 25 grudnia i pierwszy dzień Wielkanocy
O - kursuje codziennie
p - kursuje w piątki w dni nauki szkolnej
P - kurs pośpieszny
q - kursuje w piątki w dni robocze
Q - nie kursuje w Boże Ciało
S - kursuje w dni nauki szkolnej
t - nie kursuje 23, 24, 30, 31 grudnia, w Wielki Piątek i Sobotę
U - nie kursuje 25 grudnia, Nowy Rok i pierwszy dzień Wielkanocy
V - kurs przyśpieszony
W - kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
w - kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
X - kursuje w dni robocze od poniedziałku do czwartku
y - kursuje w soboty po dniu roboczym w ZPG
Y - nie kursuje 26 grudnia
Z - nie kursuje w soboty i dni świąteczne po dniu roboczym w ZPG
z - nie kursuje w Wielką Sobotę
Autorzy serwisu nie odpowiadają za rzetelność danych dostarczonych przez przewoźników, rozkłady staramy się na bieżąco aktualizować. Dokładne informacje o połączeniach można uzyskać w punktach informacyjnych Sanok: (013)464 39 16, Lesko: (013) 469 85 43, Ustrzyki Dln.: (013) 461 12 36.
;)
OFERTY TURYSTYCZNE
Mapy współczesne
)
)
)
POLECAMY
