"WYRY NA WETŁYNE" CZYLI DOOKOŁA FALOWEJ Masyw Falowej (968 m) to odrębne, stosunkowo niewielkie gniazdo górskie, ograniczone od
zachodu doliną uchodzącej do niej Wetlinki, zaś od południa obniżeniem, którym biegnie Duża
Obwodnica. Przez grzbiet Falowej prowadzi czarny szlak znakowany łączący Dołżycę z Jaworcem
(2,5 - 3 godz. marszu), lecz nie stanowi od większej atrakcji.
Męczące, 400-metrowe podejście,
teren całkowicie zalesiony, brak widoków czy innych ciekawostek. Godna polecenia, przede
wszystkim rowerzystą (niekoniecznie nawet górskim(, jest natomiast bez mała 20-kilometrowa
wycieczka okalającymi masyw dolinami, od Kalnicy do Dołżycy. Powiodą nas wygodne, żwirowe lub
asfaltowe drogi.
Jeziorko Szmaragdowe.
foto. I. Jóźwik.
Na całej trasie ludzkie siedziby spotkamy tylko trzykrotnie: schronisko PTTK w Jaworcu, samotny
dom u zbiegu dróg w Polankach i niewielką osadę leśną w Buku. Odcinek doliny Wetlinki za Jaworcem
jest zamknięty dla ruchu samochodowego. Jadąc w dół malowniczą, wąską doliną Wetlinki miniemy
zarośnięte lasem lub zaroślami tereny nie istniejących od pół wieku wsi: Jaworzec, Łuh i Zawój,
gdzie tylko wprawne oko odnajdzie ślady dawnego życia. Najpiękniejszy krajobrazowo jest odcinek
w rejonie Zawoju, gdzie rzeka zatacza dziwacznie powyginany łuk u stóp nadzwyczaj stromych
stoków Szczyciska. Koryto przecinają liczne progi skalne. Ten Fragment doliny objęto ochroną w
rezerwacie krajobrazowym "Sine Wiry". Wyrem nazywała dawna ludność tych stron każde głębsze
miejsce w rzece.
Na terenie wsi Zawój było ich pięć "wirów" i pięć brodów, z których każdy miał
własną nazwę, np. Bryt koło Krymeny, Bryt pid Suchym Berdem. Od najgłębszego z wirów wziął nazwę
rezerwat.
Atrakcją rezerwatu jest miejsce wielkiego osuwiska na stokach Połomy, które we wrześniu 1980 r.
przegrodziło Wetlinkę. Tuż przy drodze rzuca się w oczy rumowisko wielkich głazów w korycie
rzeki, a wyżej odcina się od otoczenia pasmo młodego lasu, porastającego rynnę osuwiskową.
Powyżej osuwiska utworzyło się zarazu spore Jeziorko Szmaragdowe, w którym można było nieźle
popływać.
W ciągu kilkunastu lat uległo jednak zamuleniu i zupełnie zanikło. Na skrzyżowaniu
przy samotnym zabudowaniu na tzw. Pohulance (kiedyś działała tu karczma żydowska) skręcamy w
lewo, w górę doliny Solinki. Nieopodal odchodzi boczna droga do Łopienki, którą też warto
odwiedzić. Stąd do Dołżycy przez Buk jeszcze ok. 6 km.
01.09.2010 Cudowna figura – Lesko. Na leskich Plantach latami stały w zgodzie koło siebie kapliczka Matki Boskiej, przedwojenny pomnik Tadeusza Kościuszki i obelisk poświęcony Armii Radzieckiej...
29.08.2010 Soniccy Żydzi - Sanok. Najwcześniejsze wzmianki o Żydach w Sanoku (w języku jidysz: Sanuk, Sonik, Sunik, Sunok) pochodzą z czasów panowania Kazimierza Wielkiego...
28.08.2010 Zasypani – Twierdza Przemyśl. W połowie XIX wieku na terenie miasta Przemyśl i wokół tego miasta, władze austriackie rozpoczęły budowę ogromnej twierdzy...
27.08.2010 Jeziorka Duszatyńskie. Jeziorka Duszatyńskie są to zbiorniki osuwiskowe, położone na zachodnich zboczach Chryszczatej w pobliżu wsi Duszatyn, w Bieszczadach Zachodnich...
26.08.2010 Cerkiew w Kopyśnie - Pogórze Przemyskie. Niewielką, murowaną, greckokatolicką cerkiew Opieki Matki Boskiej zbudowano w Kopyśnie w 1821 r. razem z parawanową dzwonnicą...
24.08.2010 Ruiny zamku Sobień. Wybierając się w Bieszczady warto nadłożyć nieco drogi i udać się do Leska drogą przez Załuż. Może być to bardzo interesujący początek udanej wyprawy...
23.08.2010 Szlakiem drewnianych świątyń przez Bieszczady. W Bieszczadach jeszcze przed wojną kwitło życie, wioski były rozległe i gęsto zaludnione. Od wieków życie miejscowej ludności skupiało się wokół cerkwi...
19.08.2010 Zakarpackie Schronisko Klubu Czechosłowackich turystów KČST na Jaworniku. W latach 1919 – 39 na terytorium dawnej Podkarpackej Rusi, w granicach byłej Czechoslowacji, (dziś na terytorium Zakarpackiej oblasti Ukrainy) wyznakowano staraniem stowarzyszenia KČST, 1300 km turystycznych szlakow i zbudowano 17 schronisk oraz chat...
22.05.2010 Bieszczadzkie tematy - Choceń. Choceń jest nieistniejąca wsią położoną u podnóży Kiczery Choceńskiej (654 m n.p.m.), Gabry Wierchu ( 743 m n.p.m) i Ropy (542 m n.p.m.), pomiędzy Cisowcem i Średnim Wielkim (Serednim Wielkim)...
20.05.2010 Kirkut w Lutowiskach. Pochowanie zmarłego jest obowiązkiem wynikającym z biblijnych przykazań. Zwyczaj stawiania nagrobka, oznaczającego miejsce pochówku motywowany jest tradycją...