Lesko Nocą.
foto: A. S.
|
Szlak wyznakowany zoastał w latach 1988-89 i umożliwia dojście z Leska w rejon pasma połonin. Rozpoczyna się przy leskiej synagodze i dociera na Krysową (840 m), gdzie łączy się za szlakiem czarnym. Możliwości noclegu w Polańczyku, Wołkowyji i Bukowcu.
Lesko
Miasto położone na wysokim wzgórzu nad Sanem, dziś jest siedzibą gminy oraz powiatu i liczy około 6,5 tysiąca mieszkańców.
Tereny zajmowane przez miasto były zasiedlone już w czasach prehistorycznych oraz w okresie wpływów rzymskich. Świadczą o tym znaleziska archeologiczne datowane od IV w. p.n.e. do IV w. n.e., a także późniejsze średniowieczne. Pierwsza wzmianka
źródłowa wymienia Lesko w 1436 r. Lokacja miasta nastąpiła przed 1472 rokiem, natomiast w roku 1477 Jan Kmita nadal miastn prawu magdeburskie. Pierwotna nazwa brzmiala leszko lub lisko. Nazwa lesko używana jest dopiero od 1931 r.
Widok na Lesko.
foto: I. Jóźwik.
|
Około 1507 r. Kmitowie przenieśli tu z zamku Sobień centrum administracji swych rozległych dóbr. Zmieniono wtedy lokalizację Leska. Z pierwotnego miejsca nad brzegiem Sanu (ob. wieś Posada Leska) przeniesiono gród na wysokie wzgórze Baszta (422 m) stromo opadające ku dolinie. Nowy układ urbanistyczny skupiał się wokół prostokątnego rynku z drewnianym ratuszem. Pierwszą murowaną budowlą w mieście był kościół pw. Nawiedzenia NMP wzniesiony ok.1530r. W kilka lat później Kmitowie wznieśli murowaną wieżę miszkalną. Pod koniec XVI w. miasto zostało opatrzone ziemnymi fortyfikacjami. Po śmierci ostatniego z Kmitów Lesko przeszlo w charakterze spadku w 1580 r. w ręce Stadnicikich. W 2. pol. XVIl w. wybudowali oni zamek z basztami i basteją, w skład którego włączyli starą wieżę Kmitów. Pod rządami Stadnłckich miasto przeżywalo okres dość dobrej prosperity. Odbywały się tu liczne targi i jarmarki, handlowano winem. Utrzymywano zagraniczne kontakty handlowe z Rusią, Śląskiem i Mołdawią. Z początkiem XVIlIw. dobre czasy skończyły się. Wczasie wojny północnej w 1704r. szwedzki korpus gen. Stenbocka złupił oraz spalił miasto i zamek. W rok później w czasie zarazy zmarło kilkuset mieszkańców. Zamek odbudowano w 1712 r. W następnych latach miasto przechodziło kolejno w ręce: Ossolińskich, Mniszchów i Krasickich. Własnością prywatną było do 1914 r. Po rozbiorach Lesko znalazło się w granicach Austrii i przez krótki czas było siedzibą cyrkułu czyli okręgu administracyjnego. Od 1855 r. miasto było siedzibą powiatu. Wtedy też zaczęły powstawać pierwsze niewielkie zakłady przemysłowe.
Leski kościół.
foto: A. S.
|
Szansę przybliżenia się do świata straciło Lesko w 1872 r., gdy na skutek protestu hrabiego Edmunda Krasickiego budowana linia kolejowa ominęła miasto w odległości ok. 3 km. Znaczącym wydarzeniem w dziejach miasta był pożar w 1886 r., który w jedną noc strawił około 300 drewnianych budynków. Po pożarze Lesko odbudowało się jako murowane. W 1896 r. wybudowano okazały ratusz, a na początku XX w. rafinerię ropy naftowej, fabryki: konserw, smarów i materiałów budowlanych. I wojna światowa przyniosła kolejne zniszczenia miastu i zamkowi. Notowania pierwszego w okresie międzywojennym spisu powszechnego wykazały w mieście liczącym 3870 mieszkańców aż 2338 osób wyznania mojżeszowego. Żydzi wznieśli jeszcze w XVIII w. okazałą synagogę istniejącą do dziś. Po kampanii wrześniowej 1939 r. Lesko okupowane było przez wojska sowieckie i stało się miastem nadgranicznym. Granica sowiecko-niemiecka przebiegała wzdłuż Sanu. Zamek stał się siedzibą dowództwa garnizonu a jego wyposażenie uległo całkowitej dewastacji. Wokół powstała linia betonowych bunkrów, zniszczona w 1941 r. Po zakończeniu wojny w 1947r. Lesko liczyło zaledwie 1500 mieszkańców. Społeczność żydowska została wymordowana przez hitlerowców, Ukraińców natomiast wysiedlono w toku akcji "Wisła".
Synagoga w Lesku.
foto: A. S.
|
Pewien napływ osadników nastąpił dopiero po 1955 r. W roku 1969 w granice miasta włączono Posadę Leską, na terenie której ulokowano obiekty przemysłowo-magazynowe. Lata 70, to okres budowy betonowych blokowisk szpecących zabytkowy układ urbanistyczny. Szczególnie od 1972 r. do 1975 r., gdy Lesko było stolicą tzw. powiatu bieszczadzkiego, największego w Polsce i jednocześnie najrzadziej zaludnionego.
Obecnie miasto pełni rolę lokalnego ośrodka handlowo-usługowego i Przemysłowego. W synagodze działa galeria wystawiająca prace bieszczadzkich twórców, aco roku w lipcu odbywa się w Lesku impreza muzyczna Country w Bieszczadach.
Zabytki
Zwiedzanie leskich zabytków wypada rozpocząć od najstarszego w mieście kościoła parafialnego pw. Nawiedzenia NMP. Znajduje się on w rogu rynku, czyli przy Pl. Konstytucji 3 Maja. Wzniesiony był ok. 1530 r. z fundacji Kmitów przez śląskich budowniczych. Pierwotnie późnogotycki, zniszczony przez pożar w 1704 r. został przebudowany przez Gotfryda Hoffmana w poł XVIII w. Otrzymał wtedy barokowy wystrój wnętrza, podwyższono też nieco mury. Kolejna przebudowa w 1889 r. Wewnątrz ołtarz z 177Ó r. i 6 epitafiów inskrypcyjnych z czarnego marmuru. Ponadto barokowa ambona i chrzcielnica. Nie opodal późnobarokowa dzwonnica budowana w latach 1725-65, ukończona przez Gotfryda Hoffmana.
Zamek górujący nad doliną Sanu, wybudowany jako wieża mieszkalna przez Kmitów ok. 1538 r. a rozbudowany przez Stadnickich ok. 1656 r., był kilkakrotnie odbudowywany i przebudowywany w l 1765-71, 1805, 1835-38, 1924, 1956. Obecnie bezstylowy, złożony z czworobocznego budynku głównego oraz dwóch skrzydeł. Z okazałej budowli Stadnickich pozostała tylko jedna baszta, trzy inne zostały zniszczone. Nie przetrwały również żadne elementy wyposażenia zamku zniszczone przez wojska sowieckie.
Ratusz w Lesku.
foto: A. S.
|
U podnóża wzgórza zamkowego pozostałość parku. Przy ul. Berka Joselewicza synagoga z 1. poł XVIII w., przebudowana po 1838 r., remontowana po dewastacjach wojennych w l. 1960-63 i 1972. Murowana z kamienia i cegły, nawiązuje architektonicznie do budowli obronnych. Obecnie galeria Bieszczadzkiego Domu Kultury i siedziba oddziału PTTK. Poniżej synagogi stary kirkut (cmentarz) żydowski, istniejący od czasu osiedlenia się w Lesku pierwszej grupy Żydów, czyli od XVI w. Porośnięty starymi dębami, pomiędzy którymi znajduje się ok. 2 tys. nagrobnych maceb bogato rzeźbionych i będących świadectwem świata, który odszedł już w przeszłość.
Za cmentarzem 5 ocembrowanych źródeł mineralnych wód siarczkowych, ujętych już
w 1930 roku. źródła mają jednak małą wydajność 2-3 l na minutę. Ujęcia 1 i 4 uznane są za wody lecznicze. Mogą być stosowane w chorobach układu przemiany materii, podagrze, cukrzycy, otyłości. Mają działanie odczulające i odtruwające.
Na terenie. cmentarza katolickiego 2 dęby - pomniki przyrody. Ok. 500-letni dąb stojący na terenie dawnego cmentarza przycerkiewnego już usechł. Na wzgórzu Baszta (422 m) na południe od miasta stanowisko archeologiczne. Na podstawie znalezisk można przypuszczać, że istniała tu kiedyś budowla obronna. PKS, PKP (stacja w Łukawicy4 km), Urząd Miasta i Gminy, hotele, motel, całoroczne schr. PTSM, camping, ośrodki wypoczynkowe, agroturystyka, pogotowie ratunkowe, szpital, ośrodek zdrowia, apteka, policja, stacja benzynowa, restauracje, bary, kawiarnie, skłepy, galeria sztuki.
Widok na Czulnie.
foto: I. Jóźwik.
|
Początek szlaku przy synagodze w Lesku. Stąd w dół ul. Moniuszki a następnie w prawo ul. Słowackiego. Po prawej stronie mijamy wzgórze z zabytkowym cmentarzem żydowskim. Wchodzimy w ul. Źródlaną, na końcu której znajdują się studnie z ujęciami wód mineralnych. Od źródeł lekko w górę dochodzimy do rozstaju dróg przy krzyżu, gdzie w prawo na wierzchowinę pól. Z lewej strony ładne widoki na Czarny Dział i Góry Słonne. Po chwili rozwidlenie dróg polnych, my w prawo w kierunku wzniesienia, na którym słup linii. elektrycznej (na nim najbliższy znak). Ze wzniesienia widok na miasto i otaczające je od zachodu góry. Po 5 min dochodzimy do szosy Lesko - Ustrzyki Dolne, przekraczamy ją i wchodzimy na polną dróżkę wspinającą się na pobliskie wzgórze równolegle do szosy. Dochodzimy do lasu a następnie ścieżką przez las do rezerwatu przyrody Leski Kamień.
Rez. "Leski kamień"
Wychodnia grubej ławicy piaskowca warstw dolnokrośnieńskich. Od północy obcięta
przez kamieniołom, natomiast od południa zachowała się naturalna powierzchnia skały opadająca ostro kilkudziesięciometrową grzędą. Ze skałą związanych jest wiele legend. Najbardziej znane jest podanie o upuszczeniu skały niesionej przez diabła w momencie, gdy zapiał kur. Podanie to zaadaptował A. Fredro w wierszowanej opowieści Kamień nad Leskiem. Szlak wiedzie u podnóża skały po czym zawraca w stronę szosy by tuż przed nią skręcić w prawo wzdłuż ogrodzenia działki letniskowej. Dalej drogą leśną równolegle do szosy aż do polanki z samotnym drzewem tuż przy szosie we wsi Glinne.
Glinne
Wioska położona na grzbiecie wzgórza, wzmiankowana w 1563 r. Średniowieczny kurhan. Kapliczka słupowa z XVIII w. Kilka chałup z XIX w. Dęby-pomniki przyrody.
PKS, sklep, pole namiotowe, współczesny kościół (msze św. niedz. - 9:30).
Tutaj skręcamy w prawo, zaraz za polanką rozwidlenie dróg leśnych, my w lewo, po 5 min wychodzimy na asfaltową drogę w kierunku Czulni, którą w prawo. Mijamy budynek gospodarstwa szkółkarskiego Kostyn i po przejściu 300 m wychodzimy na skraj lasu. Przed nami widok na okolicę, w dali pasmo Żuków. Po kilku minutach marszu zostawiamy drogę, która odchodzi w lewo a my prosto cały czas lasem, łagodnie pod górę osiągamy zalesiony szczyt Czulni (576 m). Na szczycie resztki zwalonej, drewnianej wieży obserwacyjnej. Dotąd z Leska 1:30 h.
Schodzimy z Czulni leśnymi ścieżkami, przed wsią Zwierzyń docieramy do wysokiej stromej skarpy Sanu. Idziemy wzdłuż niej, poprzez drzewa prześwity na dolinę rzeki. Ostre zejście w dół do wsi.
Kamień Leski.
foto: I. Jóźwik.
|
Zwierzyń
Wieś lokowana ok. 1580 r. przez Kmitów. W 1. poło XIX w. własność malarza Antoniego Stroińskiego, pochowanego na miejscowym cmentarzu. W 1921r. Zwierzyń liczył 248 mieszkańców, W tym: 201 grekokatolików, 43 rzymskokatolików, 3 wyznania mojżeszowego. Do II wojny światowej na terenie wsi istniała studzienka otaczana kultem religijnym. Ponad nią wznosił się drewniany krzyż. Co roku na święto Podwyższenia Krzyża Świętego (27 września) odbywała się tu uroczysta procesja. Krzyż, stojący niegdyś opodal studzienki, znajduje się obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Przemyślu, wykonany był w XIII w. w Limoges we Francji.
We wsi dawna cerkiew greckokatolicka pw. Zmartwychwstania Chrystusa, wzniesiona w 2. poł.XVIIIw., obecnie (od. 1971 r.), filialny kościół katolicki pw. św. Jana Chrzciciela (msze św. niedz. - 9:30). Przy cerkwi dom nr 18 z, poło. XIX w., drewniany, konstrukcji zrębowej z podcieniem, dach czterospadowy ze strzechą. Obok drewniana wozowniaz z, poło XIX w. PKS.
Przechodzimy most na Sanie, mijamy zabytkowy podcieniowy dom. Idziemy przez wieś, na końcu zabudowań skręt w lewo polną drogą wiodącą doliną Sanu. Po prawej stronie za rzeką zalesione wzgórze Trzy Kopce (451 m), w dali u stóp góry Grodzisko (560 m) widać elektrownię zapory w Myczkowcach. Wody poruszające jej turbiny doprowadzane są z położonego za górą jez. Myczkowskiego specjalnie wydrążoną sztolnią. Wychodzimy na wierzchowinę pól i podążamy na południowy-wschód w kierunku widocznego wzgórza Grodzisko i lasu na jego wschodnim stoku. Omijamy Grodzisko z lewej strony i idziemy drogą biegnącą stromym zboczem Jez. Myczkowskiego. Mijamy położony nad brzegiem ośrodek wypoczynkowy i wychodzimy na polankę w dolinie, w której płynie potok Bereźnica. Posuwamy się w górę potoku, po 10 min. przekraczamy dopływ Bereźnicy, który opodal do niej uchodzi. Idziemy dalej w górę Bereźnicy ładną doliną o zalesionych zboczach, w jej wyżej położonych miejscach trawiaste łączki - dobre miejsce na biwak. Kiedyś istniała tu wieś Bereźnica Niżna.
Widok z Zapory.
foto: I. Jóźwik.
|
Bereźnica Niżna
Wieś założona w 1580 r., w dobrach Balów z Hoczwi. W 1921 r.liczyła 221 mieszkańców, w tym: 183 grekokatolików, 18 rzymskokatolików, 20 wyznania mojżeszowego. Po ostatniej wojnie zniszczona przez LWP i opuszczona. Ruiny kaplicy greckokatolickiej pw. Opieki NMP z 1916 r., dworu oraz cmentarz.
Na pobliskiej górze Grodzisko (560 m) prowadzono prace archeologiczne. Jednak brak jakichkolwiek znalezisk raczej wyklucza to miejsce jako teren dawnego grodu.
Przekraczamy Bereźnicę w miejscu, gdzie uchodzi do niej potok. Później wzdłuż potoku pod górę, po prawej towarzyszy nam stok doliny Bereźnicy. Idziemy początkowo przez las później polankami i polami na grzbiet wzniesienia, z którego widok na położoną w dole wieś Rapiska, Górę Jawor (741 m) a w tle masyw Żuków. Wchodzimy na zalesiony szczyt grzbietu, skąd zejście drogą przez las, a następnie wśród pól do szosy w Myczkowie. Dotąd z Leska 4:45 h.
Przy szosie szkoła. Skręcamy w lewo i idziemy prosto do przystanku PKS, tutaj szlak skręca w prawo i prowadzi w górę przez wieś.
Myczków
Nazwa Myczków wymieniana była w dokumencie granicznym już w 1376 r., natomiast lokacja wsi na prawie wołoskim nastąpiła przed 1580 r. W 1921 r. wieś liczyła 436 mieszkańców, w tym: 310 grekokatolików, 119 rzymskokatolików, 6 wyznania mojżeszowego. Częściowo zniszczona w czasie walk z UPA. Na skraju Myczkowiec zgodnie sąsiadowały niegdyś cerkiew greckokatolicka oraz kościół rzymskokatolicki. Murowana cerkiew pw. Zaśnięcia MB wzniesiona w 1899 r., po 1947 r. została opuszczona i zdewastowana. Od 1977 r. użytkowana była jako filialny kościół rzymskokatolicki (msze św. niedz. - 7:30, 11, 15 zimą, 17 latem), a od 1981 r. samodzielna parafia pw. MB Nieustającej Pomocy. W MBL w Sanoku znajduje się XVIII-wieczna ikona z wizerunkiem św. Mikołaja pochodząca z myczkowskiej cerkwi. Dawny kościół pw. Serca Pana Jezusa pełni obecnie funkcje kaplicy. Na budynku, szkoły tablica ku czci XIXwiecznego pisarza Zygmunta Kaczkowskiego. We wsi park podworski. PKS, schr. młodz. PTSM (sezon), kwatery prywatne, agroturystyka.
Jez. Solińskie.
foto: I. Jóźwik.
|
Za ostatnimi budynkami wsi kierujemy się w prawo, lekko w dół, zboczem pięknej dolinki potoku. Dochodzimy do lasu, przez pewien czas idziemy lasem, by wyjść na polanę przed kulminacją Wierchów, tu w prawo (UWAGA na znaki), skrajem lasu łagodnie pod górę na kopulasty bezleśny szczyt Wierchów (635 m). Roztacza się stąd rozległy widok na pasma Bieszczadów, z lewej widać Tołstą (749 m) i pasmo Otrytu, w dali Smerek (1222 m), Połonina Wetlińska (1255.m), na ostatnim planie Połonina Caryńska (1297 m), z prawej masyw Korbani (894 m) a za nim Łopiennika (1069 m), w kierunku północnym widać pobliskie wzniesienie Szczub (606 m). w dali wzgórza Pogórza Leskiego i masyw Żuków (768 m).
Schodzimy ze szczytu wydłużonym grzbietem wśród pól, zbliżamy się do szosy Polańczyk-Czarna omijając z prawej strony kulminację Plisz (583 m). Warto jednak wspiąć się na nią aby zobaczyć rozległą panoramę Jez. Solińskiego otoczonego wzgórzami. Na brzegu widać sanatoria Polańczyka w dali zaporę; na południe widok na najwyższe partie Bieszczadów. w dole dolina Solinki otoczona wzniesieniem Czaków (588 m), Kiczora (613 m) i masywem Korbani (894 m). Ze szczytu można zejść do pobliskiej szosy i dojść do Polańczyka. Szlak schodzi polną drogą w dół do Wołkowyji tuż powyżej skrzyżowania z drogą ze wsi Rybne. Dotąd z Leska 6:30 h.
Rybne
Wieś na północ od Wolkowyji, nad potokiem spływającym do Jez. Solińskiego. Założona przed 1567 r. w dobrach Balów z Hoczwi na prawie wołoskim. W 1921 r.liczyła 253 mieszkańców, w tym: 204 grekokatolików, 25 rzymskokatolików, 24 wyznania mojżeszowego. W l. 1946-47 miejscowi Ukraińcy zostali wysiedlani. W latach 60. wieś zasiedlili mieszkańcy z terenów zalanych przez jez. Solińskie.
Wołkowyja
Wieś lokowana na prawie wołoskim w 1463 r. Była terenem walk polsko-ukraińskich zarówno w 1919r., jaki w 1946 r., gdy konny oddział WOP stawiał czoła sotniom UPA. Pierwotnie znajdował się to kościół z 1707 r. ufondowany przez Justynę Balową. Na jego miejscu następny wysadzony w powietrze w 1967 r. w związku z pracami przy Jez. Solińskim. Rozebrana została również drewniana cerkiew z 1854 r. i plebania z 1832 r. Po utworzeniu jeziora wieś przeniesiono trochę wyżej. Niekontrolowany rozwój budownictwa spowodował powstanie wielu szpetnych i szarych, betonowych bunkrów. W l 1973-75 wzniesiono kościół rzymskokatolicki pw. św. Maksymiliana Kolbe projektu B. Marchwicy (msze św. niedz. - 7:15,10,18). Wewnątrz obraz św. Rodziny z 1581 r. PKS, motel, ośrodki wczasowe, agroturystyka, kwatery prywatne, stanica harcerska, pola namiotowe, ośrodek zdrowia, poczta, bar, sklepy.
Asfaltową drogą idziemy przez wieś w kierunku Górzanki. Po 10 min, na skraju wsi skręt w lewo pod górę polną drogą, za zagajnikiem schodzimy z drogi w ścieżkę przez łąkę (UWAGA na znaki) i idziemy u podnóża wzniesienia, na którym biegnie linia wysokiego napięcia. Dochodzimy do polnej drogi wiodącej pod górę podążamy nią na szczyt grzbietu do skraju lasu. Za nami ładne widoki na dolinę ,w której położona jest wieś Górzanka.
Jezioro Solińskie - zapora.
foto: J. Joniak.
|
Górzanka
Wieś założona przez Balów przed 1480 r. W 1921 r.liczyła 370 mieszkańców, w tym:
290 grekokatolików, 65 rzymskokatolików, 15 wyznaniamojieszowego. Zachowała się tu drewniana cerkiew greckokatolicka pw. św. Paraskewii (od 1959 r. kościół pw. Wniebowstąpienia Pana Jezosa, msze św. niedz. - 8, zimą 10, latem 12) pochodząca z 1838 r. funcbcji Piotra Glajzera. Według innych informacji Świątynia miała być pierwotnie kościołem rzymskokatolickim, później przejętym przez grekokatolików. Wewnątrz fragmenty ikonostasu z pacz. XX w. oraz wyposażenie z przełomu XIX i XX w. Ponadto murowana dzwonnica z 2. pol. XIX w. z dzwonem z 1744 r. Wokół dęby, najstarszy od strony cmentarza ma ok. 600 lat Na cmentarzu przycerkiewnym zachowały się nagrobki z k. XIX i pocz. XX w. Najstarszy z nich 1875 r. Nowa plebania. PKS (do Sanoka, Terki, Werlasu, Woli Górzańskiej), całoroczne schr. PTSM, sklep.
Na skraju lasu w prawo, idziemy trzymając się cały czas krawędzi lasu. Następnie schodzimy ścieżkami do zakola szerokiej drogi leśnej, którą skręcamy w lewo i zaraz potem w odchodzącą od niej słabo widoczną ścieżkę w prawo (UWAGA na znaki). Ścieżka prowadzi w dół do strumienia, przekraczamy go i wkrótce rozstaje dróg leśnych, tutaj w prawo stromo pod górę. Po chwili wychodzimy z lasu i przez łąki osiągamy widokowy szczyt Kamienia (618 m). stąd ładna panorama - Kiczora (613 m), Tołsta (749 m), masyw Korbani, w dole z lewej strony widać zatokę Jez. Solińskiego, przed nami dolina wsi Bukowiec.
Za szczytem szlak skręca w prawo i schodzi do szosy w Bukowcu przy końcowych zabudowaniach wsi.
Dwonnica w Terce.
foto: I. Jóźwik.
|
Bukowiec
Wieś założona w 1498 r. przez Balów na prawie wołoskim. W 1921 r. mieszkało tu 553 osoby, W tym: 457 grekokatolików, 65 rzymskokatolików i 31 wyznania mojżeszowego. W l. 1946-47 wysiedlona i częściowo spalona przez oddziały KBW. Po 1956r. powróciło kilka rodzin ukraińskich.
We wsi zachowały się drewniane, zrębowe domy z XIX w. o dwuspadowych dachach. Po dawnej cerkwi greckokatolickiej pw. św. Dymitra, pochodzącej z 1865 r. pozostały jedynie ślady podmurówki ze schodami oraz ruina kamiennej mensy ołtarzowej. Zachowała się murowana dzwonnica cerkiewna. Nowoczesny kościół (msze św. niedz. - 12). PKS - przystanek B. leśniczówka (autobus nie zajeżdża w górę wsi), kursy do: Cisnej (sezon), Krosna, Leska, Polańczyb, Rzeszowa, Sanoka. Sędziszowa Małopolskiego (sezon), Stalowej Woli, Tarnobrzega (sezon), Terki, Ustrzyk Dolnych (sezon), Ustrzyk Górnych (sezon), Werlasu, Woli Górzańskiej (sezon), Wołosatego (sezon), Zawozu. Ośrodki wypoczynkowe, agroturystyka, stanica harcersta, pole namiotowe, sklep, bar sezonowy.
Szosą kilkadziesiąt metrów w prawo, po czym skręcamy w lewo w polną drogę wiodącą pod górę na kulminację grzbietu. Tu w prawo do lasu.
Wkrótce rozwidlenie dróg, my w lewo, w dół, przechodzimy mały strumień. łagodnie pod górę wychodzimy na skraj lasu. Tutaj szlak odchodzi prostopadle do linii lasu grzbietem bezleśnego wzgórza Monaster.
Monaster (565 m)
Na wzgórzu ponad Solinką istniał już w 1489 r. klasztor prawosławny. Przetrwał on prawdopodobnie do XVIII w. Później polną drogą schodzimy do wsi Terka. Dotąd z Leska 9:30 h, z Wołkowyji - 3 h.
Terka
Wieś istniejąca już w 1463 r. jako osada wołoska. W 1921 r. liczyła 460 mieszkańców, w tym: 376 grekokatolików, 72 rzymskokatolików, 12 wyznania mojżeszowego. W dniu 9 lipca 1946 r. żołnierze LWP zgromadzili w jednej z chałup 33 osoby cywilne i zamordowali je wrzucając przez okno granaty ręczne. Miał to być odwet za powieszenie przez UPA dwóch współpracowników organów bezpieczeństwa - mieszkańców wsi. W maju 1947 r. ukraińska ludność wsi została wysiedlona. Zachowało się kilkanaście drewnianych chałup oraz XIX-wieczna murowana dzwonnica położona na cmentarzu w pobliżu zburzonej cerkwi greckokatolickiej pw. św. Ilii (z 1911 r.). Z l. 1930-32 pochodzi murowany kościół rzymskokatolicki pw. MB Różańcowej (msze ŚW. niedz. - 8). Na cmentarzu pomnik upamiętniający zamordowa. nych w dniu 9 lipca 1946 r. Schr. młodz. PTSM (sezon), agroturystyka, pole namiotowe, sklep, bar (sezon).
Siwarna - Bukowina.
foto: I. Jóźwik.
|
Przechodzimy most na Solince i drogą w górę wsi. Przy ostatnim gospodarstwie w prawo, skalistą drogą podchodzimy pod zalesione zbocze. Za nim widok na dolinę Solinki otoczoną Kiczorą, Tołstą i Korbanią. Dalej idziemy skrajem lesistego zbocza, a następnie przez łąki, zostawiając z lewej strony trawiastą kopułę szczytu Berdyci (632 m). Wspinamy się na malą przełączkę między Berdycią a zalesioną odnogą masywu Połomy (776 m). Dalej lasem, uwaga na rozwidleniach dróg należy kierować się zawsze w prawo. Idziemy ścieżką przez zarośla do drogi leśnej.
Po 1 h marszu osiągamy przeł. Szczycisko (629 m), przez którą przechodzi droga leśna. Stąd należy iść drogą wyjeżdżoną przez ciągniki, w górę, na zalesione ramię grzbietu Żołobiny (780 m). Idziemy grzbietem, krótko podchodzimy na szczyt Żołobiny (780 m).
Po około 1 h marszu od przełęczy zaczynamy mozolną wspinaczkę na Bukowinę (921 m), którą osiągamy po 30 min. Ze szczytu widoki na Smerek (1222 m) i Połoninę Wetlińską (1253 m), w kierunku zachodnim zalesione masywy Kiczery (930 m) i Czereniny (981 m). Jedna znajwspanialszych w Bieszczadach polan jagodowych. Odtąd do końca trasy idziemy wzdłuż granicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
Do 1991 r. w dolinie potoku Tworylczyk pomiędzy Bukowiną a Stołami (968 m) istniał rezerwat Puszcza Bieszczadzka nad Sanem (założony w 1980 r., o pow. 498,78 ha) chroniący starodrzew reglowy oraz ostoje bieszczadzkiej fauny. Obecnie rezerwat jest włączony w strukturę BdPN.
Z Bukowiny ostre zejście w dół na siodło, skąd podejście na zalesioną Siwamą (924 m). Schodzimy w dół i przez zarastające polanki wchodzimy na Krysową (840 m). Na grani w lewo, ścieżką w dół i Bo chwili dochodzimy do szlaku czarnego. Dotąd z Leska - 13:30 h, z Terki - 4 h, z przełęczy Szczycisko - 2:30, z Bukowiny - 1 h. Szlakiem czarnym można stąd dostać się w ciągu 30 min do bacówki PTTK w Jaworzcu.
|
)
