Wokół bieszczadzkich połonin
Połonina Caryńska.
foto. I. Jóźwik.
|
Bieszczadzkie połoniny - rozległe hale górskie wyniosłe ponad granicę lasu regla dolnego - sięgają daleko, aż po siniejące kresy horyzontu i dotykają niemal nieba. Swoją wyniosłością i majestatem potężnych grani górskich otulonych mrocznymi połaciami karpackiej puszczy obejmują czule tajemniczymi ramionami położoną u ich stóp „krainę dolin”. Niepowtarzalny urok wschodniobeskidzkiego krajobrazu Bieszczadów, a zwłaszcza Bieszczadzkiego Parku Narodowego obejmującego ten połoninowy świat swobody i rozległych przestwoszy budzi zachwyt każdego przybysza.
Wybitny znawca Beskidów Wschodnich – Stanisław Vincenz – pisał, iż połoniny co miesiąc zmieniają woń i barwę, zawsze pogrążają się w toni bezczasu, a falujące latem łąki sianowe ciągną się bez kresu, aż po krańce horyzontu. Połoninowy świat swobody, którego cała moc z tych wolnych przestwoszy powstaje jest jedynym światem bezpieczeństwa, ciszy i szczęścia. Tam zatraca się poczucie czasu, który się jakoś rozwiewa, nie spieszy, lecz rozdzwania jakby fala wieczności. Oko wędrowca przybyłego z daleka gubi się w tym świecie bezkresnym jakby w zamieci gwiaździstego nieba.
Kto choć raz w życiu wejdzie na połoniny, ten człowiekiem swobodnym zostanie. Nigdy nie zechce zagarniać świata, ani mieć go dla siebie. W górach odkryje zupełnie inny system wartości. Tam odnajdzie Boga, pokój wewnętrzny i pozna samego siebie. I tak jest naprawdę.
Synagoga w Lesku.
foto. S. Orłowski.
|
Te góry do dziś inspirują twórczo wielu poetów, muzyków, artystów, pisarzy, pamiętnikarzy, uczonych i lokalnych twórców.
Do krainy „bieszczadzkich połonin” – rozległych odkrytych grzbietów górskich zamykających krańce horyzontu – można szybko dojechać dużą obwodnicą bieszczadzką z Leska lub z Ustrzyk Dolnych. Podróż wokół tych majestatycznych i potężnych grani górskich zawsze pozostawia duże wrażenie.
Dla osób korzystających z dostępnych tras komunikacyjnych proponujemy przejażdżkę „wokół połonin” rowerem, motocyklem lub własnym samochodem. W poszczególnych miejscowościach warto zobaczyć:
Kościół w Hoczwi.
foto. I. Jóźwik.
|
Lesko - ( zamek Kmitów z pocz. XVI w. z parkiem krajobrazowym, kościół parafialny z 1555 r., synagogę z pocz. XVII w i położony obok niej cmentarz żydowski „kirkut”, zabytkowe kamieniczki w rynku, ratusz, a także bunkry „linii Mołotowa” nad Sanem)
Malowniczą dolinę Sanu za Leskiem ze spadającymi stromo do koryta rzeki stokami Czulni.
Hoczew - (wczesnośredniowieczne grodzisko, kościół parafialny, izbę regionalną i pracownię rzeźbiarską z galerią prac artysty Zdzisława Pękalskiego)
Pomnik przyrody „Progi skalne na Hoczewce” odsłaniający kamieniste koryto tej pięknej górskiej rzeki z fliszowymi progami skalnymi z piaskowca zaraz za wsią Hoczew przy dużej obwodnicy bieszczadzkiej.
 Galeria Hoczwi
Nowosiółki - Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie „Knieja”, tel. (0-13) 468 40 96, www.bieszczady.net.pl/knieja
Galeria Nowosiółek
Kirkut w Baligrodzie.
foto. I. Jóźwik.
|
Zachoczewie – skręcając w lewo przy moście na Hoczewce można dojechać do murowanej cerkwi położonej w malowniczej dolinie Żernicy, która jest też ostają zwierzyny płowej.
Baligród (cmentarz wojenny, kościół rz. kat., dawny rynek ze współczesną zabudową, cerkiew w ruinie, kirkut z ciekawymi kamiennymi nagrobkami)
Galeria Baligrodu
Bystre – (wyciąg narciarski przy ośrodku „Zelmer” z krytym basenem obok, skręcając z obwodnicy w prawo w dolinę Rabiańskiego Potoku zauważymy obelisk poświęcony A. Fredrze i dojedziemy ciasną lesistą doliną do rezerwatu przyrody „Gołoborze”)
Galeria Bystrego
Rezerwat Gołoborze.
foto. I. Jóźwik.
|
Łubne – (odchodząca w lewo droga leśna umożliwia dotarcie do rezerwatów przyrody „Cisy na Górze Jawor” i „Woronikówka”)
Jabłonki – pomnik gen. Karola Świerczwskiego w miejscu jego śmierci w zasadzce w 1947 r. Za wsią malownicze panoramy na masyw Durnej i Łopiennika (z lewej) oraz Wołosania (z prawej).
Galeria Jabłonek
Cisna – „it” w GOK, galerie rzeźbiarskie i artystyczne, izba przyrodniczo-leśna „Dziupla” (0-13) 468 64 55, sklepy z pamiątkami, w pobliskim Majdanie stacja bieszczadzkiej ciuchci. W miejscowości siedziba gminy, rz. kat. kościół par., szkoła, restauracje, bary, sklepy, bank, ośrodek zdrowia, nadleśnictwo, policja, Straż Graniczna.
Galeria Cisnej
Jabłonki pomnik generała.
foto. I. Jóźwik.
|
Dołżyca – czarny szlak pieszy górski wchodzi przy cerkwisku na Łopiennik – miejsce wyprawy Wincentego Pola na wschód słońca w 1833 r. i powstania „Pieśni o ziemi naszej”, a na zakolu obwodnicy odchodząca w lewo w dolinę rzeki Solinki droga ukazuje ciekawą odkrywkę fliszu karpackiego. 12-km odcinek tej doliny należy do najpiękniejszych w regionie i umożliwia dotarcie do cerkwi w Łopience oraz do małej obwodnicy i Jeziora Solińskiego.
Galeria Dołżycy
Krywe – nasłoneczniona dolina dawnej wsi odsłania panoramę na masyw Małego Jasła (1102) i Dużego Jasła (1153 m) oraz dominujący od północy nad doliną Łopiennik (1069 m).
Przysłup – pierwsza malownicza przełęcz (681 m) na bieszczadzkiej obwodnicy ze wspaniałą panoramą na „połoniny” i Bieszczadzki Park Narodowy. Przy dobrej widoczności urzeka przybysza rozległa panorama na Połoninę Wetlińską, Połoninę Caryńską, Połoninę Szerokiego Wierchu i Tarnicy, Połoniny Małej i Wielkiej Rawki, pasmo graniczne aż po Okrąglik i Jasło. Obok obwodnicy „galeria” (0-506 834 966), stacja bieszczadzkiej ciuchci, smażalnia ryb i dobre miejsce na odpoczynek).
Cmentarz w Kalnicy.
foto. I. Jóźwik.
|
Kalnica – przy wjeździe do miejscowości z prawej strony w zakolu szosy rezerwat przyrody „Olszyna Łęgowa w Kalnicy”, z lewej za zabudowaniami wsi 3 wyciągi narciarskie. Odchodząca w lewo - w malowniczą dolinę Wetlinki - droga doprowadzi nas do wsi Jaworzec, Łuh i rezerwatu przyrody „Sine Wiry”. Jest to miejsce szczególne i warto tam być.
Galeria Kalnicy
Smerek – malowniczo położona nad rzeką Wetlinką miejscowość letniskowa pozwala nam z bliska podziwiać Połoniny Wetlińską ze stożkowym masywem Smereka (1222 m) i urwiskiem Hnatowego Berda z lewej strony szosy oraz pasmo graniczne z prawej. We wsi ośrodek wypoczynkowy „Kolejarz” z basenem, baza noclegowa, sklepy, konie.
Wetlina – turystyczna wieś letniskowa położona nad Wetlinką u podnóża Połoniny Wetlińskiej oferuje dobrą bazę noclegową i zachwyca panoramami na Połoninę Wetlinską oraz urwiste Hnatowe Berdo. Warto zajrzeć do „Galerii”, a w sezonie letnim skorzystać z przejażdżki kolejką turystyczną „Arkdwor” do Ustrzyk Górnych (tel. (0-13) 468 46 28. W miejscowości schronisko i hotel górski PTTK, restauracje, bary, sklepy, pensjonaty, szkoła z całorocznym schroniskiem młodzieżowym, parafia rz. kat. oo. Bernardynów, Straż Graniczna
Galeria Wetliny
Chatka Puchatka.
foto. I. Jóźwik.
|
Przełęcz Wyżna 872 m n.p.m. – najwyższa na obwodnicy i druga na trasie przełęcz widokowa ze wspaniałymi panoramami na najwyższe partie górskie Bieszczadów: Stąd już z bliska możemy podziwiać malowniczą Połoninę Wetlińską ze schroniskiem na szczycie 1228 m, Połoninę Caryńska, Połoninę Bukowego Berda, Szerokiego Wierchu, Tarnicy, Małej i Wielkiej Rawki oraz pasmo graniczne. Po lewej stronie obwodnicy galeria rzeźbiarska i pamiątkowy obelisk poświęcony poecie Jerzemu Harasymowiczowi. Stąd najbliżej szlakiem żółtym do „chatki puchatka” – schroniska PTTK na Połoninie Wetlińskiej (1228 m)
Berehy Górne – to nieistniejąca dziś wieś z widocznymi śladami cmentarza i cekrwiska przy szlaku czerwonym wschodniobeskidzkim. Odchodząca w lewo – w wyjątkowo piękną dolinę potoku Prowcza – droga prowadzi przez Nasiczne, Dwernik do doliny Sanu i zachęca do obejrzenia połonin od strony północnej. Kto da się skusić zobaczy wspaniałe wodospady, urzekające przełomy, głuszę leśną i pustkowia.
Galeria Berehów
Ustrzyki Górne.
foto. I. Jóźwik.
|
Przełęcz Wyżniańska 853 m n.p.m. – z parkingiem BPN – jest również miejscem szczególnym. Warto tutaj zatrzymać się, zostawić pojazd i udać się szlakiem zielonym na krótki spacer do położonej w pobliżu Bacówki PTTK „Pod Małą Rawką”(910 m). Ta łagodna trasa spacerowa pozwoli nam na podziwianie masywu połonin Małej i Wielkiej Rawki, Działu, Połoniny Wetlińskiej, Połoniny Caryńskiej, połonin Bukowego Berda, Krzemienia, Szerokiego Wierchu i Tarnicy (1346 m) z przełęczą Beskid i pasmem granicznym na płd. Wyniosłe, majestatyczne połoniny widziane z bliska będą nas otaczały z każdej strony! Ta panorama zapiera dech w piersiach! To miejsce polecamy osobom wrażliwym na piękno.
Ustrzyki Górne – położone nad Wołosatką u podnóża Połoniny Caryńskiej i Szerokiego Wierchu - podobnie jak Wetlina – są drugim centrum turystyki kwalifikowanej w krainie połonin. Posiadają dobrą bazę noclegową, basen w Hotelu Górskim, stację GOPR i zimą wyciąg narciarski. Stąd prowadzi (w prawo od obwodnicy) rozległą malowniczą doliną lokalna droga do Wołosatego (7 km) i Przełęczy Beskid. Równolegle do niej można wędrować przez łąki przyrodniczą ścieżką dydaktyczną „Salamandra”. Atrakcyjność tej niezwykłej doliny podkreślają wspaniałe panoramy na Połoninę Caryńską, połoniny Szerokiego Wierchu, masyw lesistego pasma granicznego i połoniny Wielkiej Rawki. Można je poznać bliżej wędrując ścieżkami przyrodniczymi BPN i posługując się przewodnikami opisującymi każdą z nich. Na tej trasie duże wrażenie zrobi na nas ogrodzony rezerwat torfowiskowy „Wołosate” wchłonięty dziś przez BPN.
Galeria Ustrzyk Górnych
Strona 1 | 2 |
|
)
Mapy współczesne
