jest popularną miejscowością wczasową położoną nad Solinką przy dużej obwodnicy bieszczadzkiej w odl. 38 km od Leska. Mają tu swą siedzibę władze samorządowe, Straż Graniczna, parafia rzymsko-katolicka, gimnazjum, nadleśnictwo, policja, poczta, ośrodek zdrowia, apteka, ratownik GOPR, Gminne Centrum Kultury i Ekologii, Gminne Centrum Informacji Turystycznej, Fundacja Bieszczadzkiej Kolejki Wąskotorowej.
Turyści mogą korzystać z dobrej bazy noclegowej w Ośrodku Wczasowym „Perełka”, Bacówce PTTK „Pod Honem” z ratownikiem GOPR, schroniskach, kwaterach prywatnych, zespole domków campingowych w sąsiedniej Dołżycy, z wyciągu narciarskiego, stacji paliw, warsztatów samochodowych, sklepów, barów i restauracji „Zacisze”.
Koścół w Cisnej.
foto. I. Jóźwik.
Największą atrakcją jest stacja „bieszczadzkiej kolejki wąskotorowej” w pobliskim Majdanie z dawną „ciuchcią”, wagonikami, izbą tradycji itp. W Cisnej zaś coraz większym zainteresowaniem turystów cieszy się restauracja „Siekierezada”, izba przyrodniczo-leśna „Dziupla”, galerie z pracami artystów bieszczadzkich i punkty pamiątkarskie.
Pomnik na Betlejemce.
foto. I. Jóźwik.
Cisna to duża osada nad Solinką u podnóża Łopiennika (1069 m) przy skrzyżowaniu dużej obwodnicy bieszczadzkiej z drogą karpacką (prowadzącą przez Duklę i Żmigród do Gorlic) i popularna dziś miejscowość wczasowa. Posiada dogodne połączenia komunikacyjne z BPN i okolicą, jest siedzibą gminy, ma pocztę, posterunek policji i Staży Granicznej, ośrodek zdrowia, aptekę, szkołę podstawową, gimnazjum, ratownika GOPR w schronisku PTTK, szkolne schronisko młodzieżowe, bogatą bazę noclegową, wyciąg narciarski i stację paliw.
Wieś lokowana na prawie wołoskim przed 1552 r. w dobrach Balów, na starym szlaku handlowym wiodącym z Sanoka ku Przełęczy nad Roztokami w stronę Humennego nosiła nazwę „Czyasna”. Szlak ten znany był już w czasach rzymskich. Potwierdzają to liczne znależiska i dwie monety z czasów Hadriana. W 1567 r. osadnicy zagospodarowali już 1 łan ziemi. W połowie XVII wieku jej właściciel Samuel Bal, rotmistrz królewskiej chorągwi za własne pieniądze wybudował tu groblę i drogę przez wieś, a następnie pobierał myto od przewożonych towarów na Węgry. W 1648 r. szlachta ziemi sanockiej powierzyła mu „obronę domową” od opryszków węgierskich rabujących nieustannie te okolice. 100 jeźdców zorganizowanych dla ścigania opryszków stacjonowało w Sanoku. Dużym zniszczeniom uległa w 1672 r. podczas najazdu tatarskiego. W całej wsi ocalały tylko 2 domy, a mieszkańców wraz z dobytkiem najeźdźcy uprowadzili do niewoli. W 1816 r. – po okresie wojen napoleońskich – liczyła 28 domów, 41 rodzin i 145 mieszkańców. Wśród nich było 77 kobiet i dziewcząt, 30 mężczyzn żonatych, 38 nieżonatych i wdowców, 2 urzędników, 4 rzemieślników, (brak księdza i szlachty), 13 chłopów zdolnych do służby wojskowej, 17 niezdolnych, 26 chłopców w wieku do 14 lat i 6 młodzieńców od 15 do 17 lat. Inwentarz stanowiły 4 konie (2 klacze i 2 wałachy), 18 wołów i 22 krowy. We wsi w ogóle nie było ogierów i owiec. Okres świetności przeżywała Cisna
Cisna zimą.
foto. I. Jóźwik.
w pierwszej połowie XIX w., kiedy ówczesny właściciel Jacek Fredro, ojciec sławnego komediopisarza, zorganizował tu hutę żelaza i zakład metalurgiczny wyposażony we fryszarkę, odlewnię i kuźnię o napędzie wodnym ( działał do 1864 r. ). Wyrabiano m.in. krzyże nagrobne, piece żelazne, narzędzia, drobne przedmioty użytkowe.
Na skutek działalności huty i związanego z tym napływu specjalistów Cisna stała się znaczącym skupiskiem polskim i ze zwykłej wsi przekształciła się w ruchliwą osadę przemysłowo-handlową. Wśród mieszkańców można było znaleźć przybyszów
z najodleglejszych zakątków monarchii Habsburgów. W 1833 roku przybył tutaj do dworu zarządzanego przez Kaczkowskich znany poeta Wincenty Pol i uczestniczył w wyprawie na wschód Słońca na Łopienniku. Powstała wówczas „Pieśń o ziemi naszej”. 18 lutego 1846 r. do punktu zbornego w Cisnej przybył mjr Jerzy Bułharyn, wojenny naczelnik Sanockiego i dzierżawca wsi Hrabowa Roztoka leżącej po węgierskiej stronie pasma granicznego. Sformował on z pracowników huty oddział, który poprowadził na Sanok rozbrajając po drodze placówki straży skarbowej i łącząc się z innymi grupami powstańczymi. Do Zahutynia dotarło 180 powstańców, lecz nie doszło do ataku na Sanok, ponieważ nie dotarły inne umówione oddziały wskutek wystąpień zbuntowanych chłopów. Bułharyn z grupką 20 zbrojnych wrócił 22 lutego do Cisnej i przekroczył granicę węgierską w Roztokach.
Pomnik na Betlejemce.
foto. I. Jóźwik.
Po I wojnie światowej w 1921 r. w Cisnej było 46 domów i 416 mieszkańców. (132 greko-katolików, 166 łacinników i 118 Żydów wyznania mojżeszowego.
Po II wojnie światowej miejscowość przeżywała chwile grozy. Dochodziło tu do zaciętych walk polskiej grupy samoobrony, a następnie milicji i żołnierzy WOP z sotniami UPA. Po wysiedleniach ludności ukraińskiej we wsi pozostało zaledwie 30 polskich rodzin. Rozpoczął się kolejny okres odbudowy ze zniszczeń powojennych.
Warto przespacerować się po starym ciśniańskim cmentarzu, z którego korzystali na równi wyznawcy obu chrześcijańskich obrządków. Po rozebranej
w 1956 r. cerkwi, która stała w pobliżu bramy, pozostał wprawdzie tylko zarys fundamentów. Znajduje się natomiast najstarszy nagrobek w Bieszczadach
z zachowaną datą: Antoniego Kwiecińskiego i jego wnuczki, którzy zmarli na cholerę w 1842 r. Wyróżnia się także grobowiec Meinardich, potomków jednego z włoskich budowniczych bieszczadzkiej kolejki, który osiadł w tych stronach na stałe. Rodzina Meinardich mieszka w Cisnej do dziś.
Obiektem, który w Cisnej najbardziej przyciąga uwagę jest pomnik żołnierzy
i milicjantów poległych w walkach z UPA, wznoszący się na wzgórzu Betlejemka
( zwanym też Kamionką ), tuż przy centralnym skrzyżowaniu. Wokół pomnika zrekonstruowano drewniano – ziemne umocnienia, w których polska załoga Cisnej odpierała ataki Ukraińców.
LEGENDA
! - od 1 września 2005 nie kursuje na odcinku Komańcza - Jaśliska
* - połączenie kolejowo-autobusowe, oczekuje na przyjazd pociągu
^ - z Krosna odjazd ze stanowiska "RADTURU"
+ - kursuje w dni świąteczne (niedziele i święta)
5 - kursuje w piątki
6 - kursuje w soboty
7 - kursuje w niedziele
a - kursuje w dni robocze nie będące dniami nauki szkolnej
A - nie kursuje w niedziele i święta
b - kursuje w dni nie będące dniami nauki szkolnej
C - kursuje w soboty, niedziele i święta
D - nie kursuje 24-26, 31.XII, 1.I, Wielką Sobotę i 2 dni Wielkanocy
f - kursuje od 1 czerwca do 30 września
F - kursuje w dni robocze od poniedziałku do piątku
g - nie kursuje 24 grudnia
J - nie kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
K - nie kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
L - nie kursuje 25-26 grudnia, 1 stycznia i dwa dni Wielkanocy
l - nie kursuje w dni poświąteczne
ł - nie kursuje 2 stycznia
m - nie kursuje 24 i 31 grudnia
n - nie kursuje 24, 31 grudnia i w Wielką Sobotę
N - nie kursuje 25 grudnia i pierwszy dzień Wielkanocy
O - kursuje codziennie
p - kursuje w piątki w dni nauki szkolnej
P - kurs pośpieszny
q - kursuje w piątki w dni robocze
Q - nie kursuje w Boże Ciało
S - kursuje w dni nauki szkolnej
t - nie kursuje 23, 24, 30, 31 grudnia, w Wielki Piątek i Sobotę
U - nie kursuje 25 grudnia, Nowy Rok i pierwszy dzień Wielkanocy
V - kurs przyśpieszony
W - kursuje od 1 lipca do 31 sierpnia
w - kursuje w okresie letnich wakacji szkolnych
X - kursuje w dni robocze od poniedziałku do czwartku
y - kursuje w soboty po dniu roboczym w ZPG
Y - nie kursuje 26 grudnia
Z - nie kursuje w soboty i dni świąteczne po dniu roboczym w ZPG
z - nie kursuje w Wielką Sobotę
Autorzy serwisu nie odpowiadają za rzetelność danych dostarczonych przez przewoźników, rozkłady staramy się na bieżąco aktualizować. Dokładne informacje o połączeniach można uzyskać w punktach informacyjnych Sanok: (013)464 39 16, Lesko: (013) 469 85 43, Ustrzyki Dln.: (013) 461 12 36.
)
Mapy współczesne
)
