Bukovske Vrchy S³owacja - Bieszczady S³owackie
BIESZCZADY S£OWACKIE - Kultura i Natura
Mapka opisywanego regionu.
|
Witamy was w Sninie Region Sniny, który charakteryzuje siê pewnym odosobnieniem i zachowaniem stanu pierwotnego, jest prawdziwym skarbem Europy. Ta, najbardziej wysuniêta na wschód cze¶æ S³owacji, jest pograniczem dwóch kultur - rzymskiej i bizantyjskiej. Swiadectwem wspólnej egzystencji dwóch narodów; S³owaków i Rusinów, s± ¿ywe tradycje oraz zachwycaj±ce drewniane cerkwie.
Tutejsza okolica by³a zamieszkana ju¿ w epoce kamiennej, ale pisemne wzmianki pochodz± dopiero z XIV wieku. W XV i XVI wieku mia³a tutaj miejsce wo³oska kolonizacja Rusinów, którzy byli ludem pastersko - rolniczym. Od polowy 17. w. siê w regionie pojawiaj± pierwsze rodziny ¯ydowskie i Cygañskie. W IXX w. przy mie¶cie Snina, we wsi Zemplínske Hámre osiad³o kilka rodzin Niemieckich, które nam przynie¶li fundamenty hutnictwa i na pocz±tku 20. wieku kilka rodzin Polskich w Stakæinie w zwi±zku z rozwojem przemys³u drzewnego.
Nieistniej±ca wie¶ Ruskie.
foto. I. Jó¼wik.
|
W przesz³o¶ci przez Snine prowadzi³y trzy szlaki handlowe do Polski, do dnia dzisiejszego w okolicach wsi Ruské, zachowa³a siê tylko "droga kamienna - Porta Rusica", prowadz±ca z Górnych Wêgier do Halicza. Oprócz tego zabytku technicznego, zachowa³y siê tutaj murowane pa³acyki wielu rodów Csaky, Lobkowic, Wenckenheim i Wandernath. Pierwsza i druga wojnê ¶wiatow± w licznych wsiach przypominaj± pomniki i cmentarze wojenne. Wiêkszo¶æ turystów przyci±ga piêkno Miêdzynarodowego Rezerwatu Biosfery Karpaty Wschodnie, og³oszonego przez UNESCO w roku 1993.
ego czê¶ci± jest Park Narodowy Po³oniny - specyficzne pasmo górskie z pierwotnymi lasami i mnóstwem endemitów. Zapraszamy do odwiedzin tej piêknej krainy, która oferuje wiele mo¿liwo¶ci uprawiania turystyki pieszej i rowerowej jak równie¿ po³owu ryb, po lowania, uprawiania sportów zimowych.
Polana Miodowej Baby.
foto. I. Jó¼wik.
| Zabytki kultury i pobyt w¶ród serdecznych ludzi na pewno Was zachwyca. Wierzymy, ze przyjedziecie i pokochacie to miejsce!
Park Narodowy Po³oniny
o ca³kowitej powierzchni 29805 ha i pa¶mie ochronnym 10973 ha. 90% powierzchni tej pierwotnej karpackiej krainy zajmuj± lasy, g³ównie bukowe i jod³owo-bukowe. Dla ochrony pierwotnych drzewostanów i gatunków endemicznych, utworzono do tej pory 7 rezerwatów przyrody (PN Stu¿ica, Riaba skala, Pla¶a, Ro¿ok, Have¶oviá, Stinská, Pod Ruskym), 12 parków krajobrazowych (Bahno, Borsuæiny, Bzamá, Gazdoráñ, Hlboé, Hrunok, Ruské, Slatina pod Stinskou, Stru¿nická dolina, ¦ípková, Udava, Uliæská Ostrá) oraz 1 pomnik przyrody Uliæka. Najpiêkniejsze po³oniny, górskie ³±ki ponad granic± lasu, które nadali temu parku narodowemu imiê, znajduj± siê w okolicach szczytów prase, Durkovec, Riaba skala i Kamenna luka.
Zalew Starina.
foto. I. Jó¼wik.
|
W roku 1993, organizacja UNESCO w³±czy³a PN Po³oniny do sieci miêdzynarodowych rezerwatów biosfery, w roku 1999, udzielono mu Dyplom Rady Europy.
Chroniony park krajobrazowy Vihorlat
O ca³kowitej powierzchni 25350 ha i pasmem ochronnym 4383 ha. Wiêkszo¶æ wulkanicznego pasma jest poro¶niêta przez lasy bukowe. Dominant± pasma i zarazem punktem widokowym, jest góra magmowa Sninsky kameñ (1008 m n. p. m), udostêpniona turystom, dziêki metalowej drabinie. Do najpiêkniejszych jezior s³owackich zalicza siê Morska oko (619 m n. p. m. 13,8 ha), znajduj±ce siê w kalderze by³ego wulkanu pod Sninskim kamieniem). Inne znane jeziora to: Malé Morské oko, Kotlík (2 - 3,4 ha), Postavka (1,6 ha) i Durova mláka, których g³êboko¶æ zmienia siê. Proces ich zaniku pokazuje, nieistniej±ce ju¿ jezioro Hypkania (2,3 ha) o pierwotnej g³êboko¶ci 10,8 m.
Rabia Ska³a od strony s³owackiej.
foto. I. Jó¼wik.
|
Chroniony park krajobrazowy Karpaty Wschodnie
O ca³kowitej powierzchni 25307 ha zajmuje w regionie Snina tylko 1646 ha. Od strony wschodniej nawi±zuje wzd³u¿ granicy S³owacko-Polskiej do Parku Narodowego Po³oniny. Najbardziej cenn± czê¶ci± CHPK jest rezerwat przyrody Hostovické luky, znany najwiêkszym wyst±pieniem irysa syberijskiego na ca³ym terenie S³owacji.
Przyroda nieo¿ywiona
Do interesuj±cych czê¶ci natury martwej nale¿± g³ównie skaliste formacje wulkaniczne - Sninsky kameñ, Janiækova skala, Riaba skala, Skalné mesto, Krkavæie skaly i Strihovecké kamenne more ale tak¿e fliszowe formacje skaliste Riaba skala, Stinska, ¦ípková i Borsuæiny. Nie mniej interesuj±ce sa meandre rzek znajduj±ce siê na górnym biegu Uliæky, piracka Udava, wodospad Oriniæova skala, pseudokrasowe jaskinie Kñahyña i Pustajová i tak¿e drobne, tzw. "marmaroszskie diamenty" przy wsi Zboj, gdzie istniej±ce szczeliny o g³êboko¶ci a¿ do 5000 m, w dawnych czasach by³y zape³nione kalcytem i kwarcem.
Pensjonat Kremenec.
foto. I. Jó¼wik.
|
Istnienie morza na tym terenie potwierdzaj± znaleziska skamienia³o¶ci morskich robaków Prosramii sabellid w kamienio³omie nad miejscowo¶ci± Topola, szcz±tki plechy wodorostów Helimedaites carpaticus na Riabej skale oraz odciski muszli Inoceramus balticus i Inoceramus mulleri w okolicach Novej Sedlicy. ¼ród³a wód mineralnych znajduj± siê w okolicach miejscowo¶ci Belá na Cirochou i s± znane pod nazw± "S³ona studnia", natomiast przy miejscowo¶ci Zboj jest to "Kwa¶na woda".
Przyroda o¿ywiona
w PN Po³oniny wystêpuje ponad 3500 gatunków bezkrêgowców, z tego 504 stanowi± motyle i chrz±szcze. Z ca³o¶ciowej liczby 293 gatunków krêgowców wystêpuje 19 gatunków ryb, 1 gatunek minoga, 13 gatunków p³azów, 8 gatunków gadów, 198 gatunków ptaków i 55 gatunków ssaków. Zamieszkuj± tutaj wilk, nied¼wied¼, ry¶, ¿bik, ¿ubr i ³o¶. Spo¶ród ro¶lin znajduje siê tutaj 1207 gatunków grzybów, 210 gatunków porostów, 342 mszaki i 1010 gatunków ro¶lin wy¿szych, a miêdzy nimi gatunki endemiczne, jak np. ciemiernik purpurowy, jaskier karpacki, fiolek dacki, wilczomlecz. W pa¶mie Vihorlatu wystêpuje flora i fauna typowa dla Karpat Zachodnich, gniazduje tutaj prawie 100 gatunków ptaków, np. gado¿er, orze³ krzykliwy, pszczo³ojad, bocian czarny.
Zalew Starina.
foto. I. Jó¼wik.
|
Spo¶ród ssaków ¿yj± tutaj wilk, ry¶ i nied¼wied¼ brunatny. Wystêpuj± tu rzadkie ro¶liny - smotrawa okaza³a oraz inne endemiczne gatunki.
Pa³acyki
Dlhé nad Cirochu (koniec XVIII wieku,w stylu barokowym)
Dubrava (pó¼nobarokowy, dobrze zachowany park)
Snina (1781 -1800, klasycystyczny, pozosta³o¶ci parku z pomnikiem Herkulesa z roku 1841)
Stakæin (XVIII wiek, pierwotnie barokowy, przebudowany w stylu pseudogotyckim, park i drzewa - pomniki przyrody)
Obiekty architektury ludowej
Ko¶ció³ w Topoli.
foto. I. Jó¼wik.
|
wiejskie chaty drewniane we wsiach Nová Sedlica, Osedné i Jalová
drewniane dzwonnice Príslop, Berezovec, Rusky Potok i Topola
drewniane kapliczki w nieistniej±cych ju¿ wsiach Smolník, Zvala, i Velka Polana
Ko¶ció³ki drewniane
Hrabová Roztoka (¶w. Bazyl, I po³. XVIII w.)
Jalová (¶w. Grzegorza, 1792)
Kalná Roztoka (¶w. Bazyl, I po³. XVIII w.)
Rusky Potok (¶w. Micha³a Archanio³a, 1740)
¦migovec (Wniebowst±pienia, 1894)
Topola (¶w. Micha³a Archanio³a, 1650)
Uliæské Krivé (¶w. Micha³a Archanio³a, 1718)
Ko¶ció³ w Jalovej.
foto. I. Jó¼wik.
|
Ze wsi Nová Sedlica, prawos³awny barokowy ko¶ció³ ¶w. Micha³a Archanio³a z roku 1754, by³ przewieziony do skansenu w Humennem (22 km od Sniny) w roku 1971. Ko¶ció³ ¶w. Miko³aja Biskupa z roku 1706, by³ przewieziony ze wsi Zboj do skansenu w Bardejowie (120 km od Sniny) w roku 1966. Inne drewniane ko¶cio³ki znajduj± siê w s±siednim powiecie Sobrance, we wsiach Inovce (¶w. Micha³a, 1836, 38 km od Sniny) i Ruská Bystrá (¶w. Miko³aja, 1730, 37 km od Sniny).
Murowane budynki sakralne
Æukalowce - z po³owy XVIII w. - najstarszy murowany ko¶ció³ obrz±dku wschodniego w regionie Snina
Dlhé nad Cirochou - rzymsko-katolicki ¶w. Anny z po³owy XV wieku
Klenová - z 1806r. - najwiêkszy murowany ko¶ció³ obrz±dku wschodniego w regionie Snina
Kolbasow - grecko-katolicki ko¶ció³ Trzech ¦wiêtych z roku 1888
Snina - Klasycystyczna kapliczka Rhollsów z roku 1842, znajduje siê na cmentarzu
Inne cenne ko¶cio³y grecko-katolickie znajduj± siê we wsiach Hostovice (1764), Osadné (1792), Parihuzovce (1801) i ruiny ko¶cio³a z roku 1784 w nieistniej±cej wsi Velká Polana
Ko¶cio³y w stylu staroruskim, dzie³a prawos³awnego mnicha - architekta Andrzeja Kolomackiego: Osadné (1930), Stakæín (1955) i w nieistniej±cej wsi Dara
Strona 1 | 2 | 3 | 4 |
wiêcej zdjêæ
| Tekst z "Przewodnik Snina" Galandová Daniela - Bural Miroslav |
|