Bukovske Vrchy Słowacja - Bieszczady Słowackie
BIESZCZADY SŁOWACKIE - Kultura i Natura
Mapka opisywanego regionu.
|
Witamy was w Sninie Region Sniny, który charakteryzuje się pewnym odosobnieniem i zachowaniem stanu pierwotnego, jest prawdziwym skarbem Europy. Ta, najbardziej wysunięta na wschód cześć Słowacji, jest pograniczem dwóch kultur - rzymskiej i bizantyjskiej. Swiadectwem wspólnej egzystencji dwóch narodów; Słowaków i Rusinów, są żywe tradycje oraz zachwycające drewniane cerkwie.
Tutejsza okolica była zamieszkana już w epoce kamiennej, ale pisemne wzmianki pochodzą dopiero z XIV wieku. W XV i XVI wieku miała tutaj miejsce wołoska kolonizacja Rusinów, którzy byli ludem pastersko - rolniczym. Od polowy 17. w. się w regionie pojawiają pierwsze rodziny Żydowskie i Cygańskie. W IXX w. przy mieście Snina, we wsi Zemplínske Hámre osiadło kilka rodzin Niemieckich, które nam przynieśli fundamenty hutnictwa i na początku 20. wieku kilka rodzin Polskich w Stakćinie w związku z rozwojem przemysłu drzewnego.
Nieistniejąca wieś Ruskie.
foto. I. Jóźwik.
|
W przeszłości przez Snine prowadziły trzy szlaki handlowe do Polski, do dnia dzisiejszego w okolicach wsi Ruské, zachowała się tylko "droga kamienna - Porta Rusica", prowadząca z Górnych Węgier do Halicza. Oprócz tego zabytku technicznego, zachowały się tutaj murowane pałacyki wielu rodów Csaky, Lobkowic, Wenckenheim i Wandernath. Pierwsza i druga wojnę światową w licznych wsiach przypominają pomniki i cmentarze wojenne. Większość turystów przyciąga piękno Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery Karpaty Wschodnie, ogłoszonego przez UNESCO w roku 1993.
ego częścią jest Park Narodowy Połoniny - specyficzne pasmo górskie z pierwotnymi lasami i mnóstwem endemitów. Zapraszamy do odwiedzin tej pięknej krainy, która oferuje wiele możliwości uprawiania turystyki pieszej i rowerowej jak również połowu ryb, po lowania, uprawiania sportów zimowych.
Polana Miodowej Baby.
foto. I. Jóźwik.
| Zabytki kultury i pobyt wśród serdecznych ludzi na pewno Was zachwyca. Wierzymy, ze przyjedziecie i pokochacie to miejsce!
Park Narodowy Połoniny
o całkowitej powierzchni 29805 ha i paśmie ochronnym 10973 ha. 90% powierzchni tej pierwotnej karpackiej krainy zajmują lasy, głównie bukowe i jodłowo-bukowe. Dla ochrony pierwotnych drzewostanów i gatunków endemicznych, utworzono do tej pory 7 rezerwatów przyrody (PN Stużica, Riaba skala, Plaśa, Rożok, Haveśoviá, Stinská, Pod Ruskym), 12 parków krajobrazowych (Bahno, Borsućiny, Bzamá, Gazdoráń, Hlboé, Hrunok, Ruské, Slatina pod Stinskou, Strużnická dolina, Śípková, Udava, Ulićská Ostrá) oraz 1 pomnik przyrody Ulićka. Najpiękniejsze połoniny, górskie łąki ponad granicą lasu, które nadali temu parku narodowemu imię, znajdują się w okolicach szczytów prase, Durkovec, Riaba skala i Kamenna luka.
Zalew Starina.
foto. I. Jóźwik.
|
W roku 1993, organizacja UNESCO włączyła PN Połoniny do sieci międzynarodowych rezerwatów biosfery, w roku 1999, udzielono mu Dyplom Rady Europy.
Chroniony park krajobrazowy Vihorlat
O całkowitej powierzchni 25350 ha i pasmem ochronnym 4383 ha. Większość wulkanicznego pasma jest porośnięta przez lasy bukowe. Dominantą pasma i zarazem punktem widokowym, jest góra magmowa Sninsky kameń (1008 m n. p. m), udostępniona turystom, dzięki metalowej drabinie. Do najpiękniejszych jezior słowackich zalicza się Morska oko (619 m n. p. m. 13,8 ha), znajdujące się w kalderze byłego wulkanu pod Sninskim kamieniem). Inne znane jeziora to: Malé Morské oko, Kotlík (2 - 3,4 ha), Postavka (1,6 ha) i Durova mláka, których głębokość zmienia się. Proces ich zaniku pokazuje, nieistniejące już jezioro Hypkania (2,3 ha) o pierwotnej głębokości 10,8 m.
Rabia Skała od strony słowackiej.
foto. I. Jóźwik.
|
Chroniony park krajobrazowy Karpaty Wschodnie
O całkowitej powierzchni 25307 ha zajmuje w regionie Snina tylko 1646 ha. Od strony wschodniej nawiązuje wzdłuż granicy Słowacko-Polskiej do Parku Narodowego Połoniny. Najbardziej cenną częścią CHPK jest rezerwat przyrody Hostovické luky, znany największym wystąpieniem irysa syberijskiego na całym terenie Słowacji.
Przyroda nieożywiona
Do interesujących części natury martwej należą głównie skaliste formacje wulkaniczne - Sninsky kameń, Janićkova skala, Riaba skala, Skalné mesto, Krkavćie skaly i Strihovecké kamenne more ale także fliszowe formacje skaliste Riaba skala, Stinska, Śípková i Borsućiny. Nie mniej interesujące sa meandre rzek znajdujące się na górnym biegu Ulićky, piracka Udava, wodospad Orinićova skala, pseudokrasowe jaskinie Kńahyńa i Pustajová i także drobne, tzw. "marmaroszskie diamenty" przy wsi Zboj, gdzie istniejące szczeliny o głębokości aż do 5000 m, w dawnych czasach były zapełnione kalcytem i kwarcem.
Pensjonat Kremenec.
foto. I. Jóźwik.
|
Istnienie morza na tym terenie potwierdzają znaleziska skamieniałości morskich robaków Prosramii sabellid w kamieniołomie nad miejscowością Topola, szczątki plechy wodorostów Helimedaites carpaticus na Riabej skale oraz odciski muszli Inoceramus balticus i Inoceramus mulleri w okolicach Novej Sedlicy. źródła wód mineralnych znajdują się w okolicach miejscowości Belá na Cirochou i są znane pod nazwą "Słona studnia", natomiast przy miejscowości Zboj jest to "Kwaśna woda".
Przyroda ożywiona
w PN Połoniny występuje ponad 3500 gatunków bezkręgowców, z tego 504 stanowią motyle i chrząszcze. Z całościowej liczby 293 gatunków kręgowców występuje 19 gatunków ryb, 1 gatunek minoga, 13 gatunków płazów, 8 gatunków gadów, 198 gatunków ptaków i 55 gatunków ssaków. Zamieszkują tutaj wilk, niedźwiedź, ryś, żbik, żubr i łoś. Spośród roślin znajduje się tutaj 1207 gatunków grzybów, 210 gatunków porostów, 342 mszaki i 1010 gatunków roślin wyższych, a między nimi gatunki endemiczne, jak np. ciemiernik purpurowy, jaskier karpacki, fiolek dacki, wilczomlecz. W paśmie Vihorlatu występuje flora i fauna typowa dla Karpat Zachodnich, gniazduje tutaj prawie 100 gatunków ptaków, np. gadożer, orzeł krzykliwy, pszczołojad, bocian czarny.
Zalew Starina.
foto. I. Jóźwik.
|
Spośród ssaków żyją tutaj wilk, ryś i niedźwiedź brunatny. Występują tu rzadkie rośliny - smotrawa okazała oraz inne endemiczne gatunki.
Pałacyki
Dlhé nad Cirochu (koniec XVIII wieku,w stylu barokowym)
Dubrava (późnobarokowy, dobrze zachowany park)
Snina (1781 -1800, klasycystyczny, pozostałości parku z pomnikiem Herkulesa z roku 1841)
Stakćin (XVIII wiek, pierwotnie barokowy, przebudowany w stylu pseudogotyckim, park i drzewa - pomniki przyrody)
Obiekty architektury ludowej
Kościół w Topoli.
foto. I. Jóźwik.
|
wiejskie chaty drewniane we wsiach Nová Sedlica, Osedné i Jalová
drewniane dzwonnice Príslop, Berezovec, Rusky Potok i Topola
drewniane kapliczki w nieistniejących już wsiach Smolník, Zvala, i Velka Polana
Kościółki drewniane
Hrabová Roztoka (św. Bazyl, I poł. XVIII w.)
Jalová (św. Grzegorza, 1792)
Kalná Roztoka (św. Bazyl, I poł. XVIII w.)
Rusky Potok (św. Michała Archanioła, 1740)
Śmigovec (Wniebowstąpienia, 1894)
Topola (św. Michała Archanioła, 1650)
Ulićské Krivé (św. Michała Archanioła, 1718)
Kościół w Jalovej.
foto. I. Jóźwik.
|
Ze wsi Nová Sedlica, prawosławny barokowy kościół św. Michała Archanioła z roku 1754, był przewieziony do skansenu w Humennem (22 km od Sniny) w roku 1971. Kościół św. Mikołaja Biskupa z roku 1706, był przewieziony ze wsi Zboj do skansenu w Bardejowie (120 km od Sniny) w roku 1966. Inne drewniane kościołki znajdują się w sąsiednim powiecie Sobrance, we wsiach Inovce (św. Michała, 1836, 38 km od Sniny) i Ruská Bystrá (św. Mikołaja, 1730, 37 km od Sniny).
Murowane budynki sakralne
Ćukalowce - z połowy XVIII w. - najstarszy murowany kościół obrządku wschodniego w regionie Snina
Dlhé nad Cirochou - rzymsko-katolicki św. Anny z połowy XV wieku
Klenová - z 1806r. - największy murowany kościół obrządku wschodniego w regionie Snina
Kolbasow - grecko-katolicki kościół Trzech Świętych z roku 1888
Snina - Klasycystyczna kapliczka Rhollsów z roku 1842, znajduje się na cmentarzu
Inne cenne kościoły grecko-katolickie znajdują się we wsiach Hostovice (1764), Osadné (1792), Parihuzovce (1801) i ruiny kościoła z roku 1784 w nieistniejącej wsi Velká Polana
Kościoły w stylu staroruskim, dzieła prawosławnego mnicha - architekta Andrzeja Kolomackiego: Osadné (1930), Stakćín (1955) i w nieistniejącej wsi Dara
Strona 1 | 2 | 3 | 4 |
więcej zdjęć
| Tekst z "Przewodnik Snina" Galandová Daniela - Bural Miroslav |
|