Bieszczady logo
Kliknij + i poleć Bieszczady.net.pl ;)


Bieszczady noclegi
STRONA GŁÓWNA | NOCLEGI | MIEJSCOWOŚCI | ARTYKUŁY | GALERIA | FORUM | KONTAKT
R                E                K                L                A                M                A
BIESZCZADY NOCLEGI


Noclegi Bieszczady
Domki Bieszczady
Agroturystyka
Chaty Bieszczady
Pensjonaty Bieszczady
Hotele Bieszczady
Pokoje Bieszczady
Ośrodki wypoczynkowe
Schroniska Bieszczady
Pola namiotowe
Restauracje Bieszczady

WSTĘP

Wszystkie artykuły
Historia Bieszczadów
Świątynie i cmentarze
Żydzi i kirkuty
Flora Bieszczadów
Fauna Bieszczadów
Ciekawe miejsca i obiekty
Trasy, szlaki i ścieżki
Informacje praktyczne
Zima w Bieszczadach
Bieszczady Wschodnie



GALERIA ZDJĘĆ

Galerie bieszczadzkie

Krajobrazy bieszczadzkie
Miejsca w Bieszczadach
Miejscowości
Bieszczadzka przyroda
Stare galerie

NOCLEGI BIESZCZADY
Noclegi Cisna
Noclegi Polańczyk
Noclegi Solina
Noclegi Ustrzyki Górne
Noclegi Wetlina
Noclegi Wołkowyja

ROZKŁAD JAZDY

Baligród
Lesko - dworzec
Sanok - dworzec
Ustrzyki D. - dworzec
Wołosate
Zagórz - dworzec

Więcej Miejscowości



INFORMATOR
Podręczne informacje
Bieszczady Grupa GOPR
BdPN
Świątynie - nabożeństwa
Przewodnicy
Ciekawe strony



MAPY ONLINE

Mapy współczesne

Bieszczady Wysokie 1:40
Okolice Baligrodu 1:25
Jezioro Solińskie 1:25
G. Sanocko-Turczańskie
Pogórze Przemyskie 1:75
Bieszczady Wschodnie

Mapy historyczne

Bieszczady Zachodnie
Pikuj - mapa 1937 1:100
Ruskie - 1:75
Turka - 1:75
Wielki Berezny - 1:75
Niżny Warecki - 1:75
Tuchla - 1:75
Użgorod - 1:75
Seredne - 1:75
Svaliava - 1:75
Volove (Miżhirja) - 1:75
Porohy - 1:75



TURYSTYKA

Opisy miejscowości
Szlaki turystyczne
Ścieżki przyrodnicze
Trasy samochodowe
Szlakiem ikon ok Sanoka
Ciekawe miejsca
Ekomuzeum Hołe
Młyny i tartaki wodne
Muzeum Przyrodnicze
Skansen w Sanoku
Sine Wiry
Łopienka
Jezioro Solińskie
Połonina Wetlińska
Więcej
Cerkwie i kościoły
Bieszczadzka Kolejka
Bukovske Vrchy
Mapy i literatura
Reportaże i wyprawy

OFERTY TURYSTYCZNE

Galerie i muzea
Konie w Bieszczadach
Narty w Bieszczadach
Przewodnicy
Produkt lokalny
Inne oferty
Nieruchomości
Karpaty ukraińskie

KSIĘGARNIA


Księgarnia wyd. Ruthenus
Wyd. Bezdroża - Bieszczady
Wyd. Bezdroża - Góry
REKLAMA




SERWIS

Kontakt

POLECAMY






Zapoznaj się z zawartością portalu bieszczady.net.pl i zobacz, jakie atrakcje mogą zaproponować Ci Bieszczady. Prezentujemy warte uwagi noclegi w niezwykle malowniczych bieszczadzkich miejscowościach, takich jak Polańczyk, Cisna czy Wetlina. Dysponujemy bogatą bazą sprawdzonych obiektów noclegowych. Z nami łatwo znajdziesz domki wypoczynkowe, pensjonaty, schroniska i inne kwatery odpowiadające Twoim wymaganiom.

Solina.info.pl
TUNEL ŁUPKOWSKI - 10 LAT PONOWNEJ EKSPLOATACJI

Lokomotywa 752.028 z pociągiem towarowym wjeżdża na terytorium Słowacji (18.07.1998).
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
W 2006 roku minęło 10 lat od wznowienia przewozów na trasie Medzilaborce - Łupków przez tunel łupkowski oraz nieco mniej znana rocznica - 60 lat uruchomienia linii po II wojnie światowej, co miało miejsce 7.11.1946 r. Zajmijmy się zatem bogatą historią tunelu łupkowskiego.

Budowa tunelu
Budowa Pierwszej Węgiersko-Galicyjskiej Kolei (Erste Ungarisch-Galizische Eisenbahn) łączącej strategiczny obszar Węgier i Galicji - dzisiejszy Budapeszt z Lwowem przez Koszyce i Przemyśl - została zapoczątkowana już w 1868 r. definitywnym wyborem trasy przez przesmyk łupkowski (zamiast Dukielskiego). Prace budowlane rozpoczęto 12.03.1870 r., a pierwszy odcinek Michalany - Humenne został przekazany do eksploatacji 25.12.1871 r. Następny rok okazał się bardzo nieprzychylny dla budowy tunelu łupkowskiego: najpierw na wiosnę doszło do obsunięcia gruntu, potem prace spowalniała epidemia cholery, a warunki geologiczne wymuszały liczne zmiany całego projektu - zmieniono przekrój tunelu,
Linia przez tunel łupkowski została przebudowana na dwutorową w roku 1896. Na archiwalnym zdjęciu budowa obiektów komory celnej.
foto. Archiwum MDCŻST WUŻ, ze zb. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
skrócono długość do połowy oraz konieczne okazało się wzmocnienie jego ścian. Do sierpnia 1872 r. został zbudowany odcinek z Humennego aż do tunelu, w grudniu 1872 r. dobudowano trasę od strony północnej z Komańczy do Łupkowa. Ruch pociągów z Węgier w stronę tunelu rozpoczęto 12.06.1873 r., ale na skutek nieukończenia budowy tunelu przesyłki nadal transportowano za pomocą wozów na galicyjską stronę kolei, do Łupkowa. Finansowe kłopoty spółki spowodowane wspomnianymi komplikacjami spowodowały opóźnienie budowy całej kolei, którą ostatecznie zakończono oddaniem do użytku tunelu łupkowskiego 30.05.1874 r. Linia była jednotorowa aż do roku 1896, kiedy ułożono w tunelu drugi tor. Długość odcinka między stacjami Medzilaborce i Łupków wynosi 15,613 km, z czego 14,547 km znajduje się na terenie Słowacji, gdzie maksymalne nachylenie wynosi 26%, a najmniejszy łuk ma po rekonstrukcji promień 250 m (przedtem 200 m). Łupkowski tunel leży na wysokości 655 m n.p.m., ma 416 m długości (z czego 234 m na terenie Słowacji)z maksymalnym wzniesieniem wynoszącym 22%, po polskiej
Uroczystości otwarcia tunelu łupkowskiego 7.11.1946 r. z udziałem dostojników partyjnych i wojskowych. Na zdjęciu parowóz 374.013.
foto. Ze zbioru: J. Bosaćek.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
stronie nachylenie wynosi 24%, a po dalszych ok. 400 metrach za granicą linia opada spadkiem o wartości 18% do pobliskiej stacji Łupków.

Niezwykła historia
Do historii tunelu włączyły się obydwie wojny - w czasie I wojny światowej w 1915 roku doszło do uszkodzenia tunelu przy wycofywaniu się wojsk austro-węgierskich. W następstwie wojny, na podstawie Umowy Trianońskiej 4.04.1920 r. rozpoczęto rozbiórkę drugiego toru na odcinku Michalovce - Łupków. W czasie II wojny światowej tunel kolejowy był dwa razy uszkodzony - we wrześniu 1939 r. Wojsko Polskie uniemożliwiło wykorzystanie tunelu przez najeżdżającą armię niemiecką, która w 1943 roku odbudowała tunel, co miało znaczenie dla transportów na front wschodni w wojnie z ZSRR, ale już rok później w czasie wycofywania się przed Armią Czerwoną tunel zaminowano i po raz kolejny wysadzono w powietrze. Szybki napór wojsk radzieckich wymusił niezwłoczną odbudowę tej trasy. Dla pierwszych transportów wojskowych wykonano prowizoryczną trasę przez wybudowanie przez tzw. Karpacki Grzebień
Pociągi towarowe na odcinku Zagórz - Łupków były prowadzone również parowozami serii TKt48. Na zdjęciu z sierpnia 1975 r. TKt48-85 przed wjazdem do Rzepedzi.
foto. O. Repka.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
"Diabelskiej pętli" ze stacją tymczasową Pobjeda. Długość trasy objazdowej o szerokości toru 1524 mm wynosiła 3,5 km, a największe nachylenie wynosiło aż 38%. Linię wybudowały oddziały złożone z kobiet i jeńców wojennych w ciągu 20 dni! Trzeciego kwietnia 1945 r. dokończono przebudowę linii na szerokotorową aż do Humennego,tego dnia po tej trasie przejechał pociąg specjalny z Moskwy do Koszyc z czechosłowackimi przedstawicielami władz z dr. Edwardem Beneśem na czele. W związku z trudnym przebiegiem trasy objazdowej przepustowość linii zmalała do 8 par pociągów z maksymalnie 12 wagonami każdy. Tunel w ciągu lat 1945 i 1946 został rozminowany, a zawały odkopane, po polskiej stronie tunel skrócono o ok. 50 m i doszło do zmiany profilu na jednotorowy (profil zmienia się w miejscu granicy państwowej). Uroczyste otwarcie tunelu odbyło się 7.11.1946 r., kiedy to na nowo przywrócono ruch na linii kolejowej o szerokości toru 1435 mm. Uroczysty pociąg był prowadzony przez lokomotywę 374.014.

Czasy powojenne
Pociąg roboczy z lokomotywami serii 752 na stacji Vydrań w czasie remontu nawierzchni.
foto. A. Kućera (04.1996).
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY

Od roku 1952 tunel na długi czas został zamknięty, przede wszystkim z powodów politycznych i wojskowych - w Bieszczadach trwała wtedy akcja Wisła. Ponowne uroczyste otwarcie nastąpiło dopiero 13.06.1974 r., głównie z powodu wzrastających tranzytowych transportów węgla i koksu z Polski do Rumunii i Bułgarii (dla pociągów o ciężarze brutto 750 t). Przewozy pasażerskie po stronie słowackiej były prowadzone do stacji Palota od 26.11.1974 r., ale tylko do roku 1977. Obsługę stanowiły wagony motorowe. Po polskiej stronie pociągi osobowe dojeżdżały do stacji Łupków. Do końca lat 80. PKP zapewniały 8 par pociągów. W latach 70. i 80. pracę przewozową wykonywały parowozy serii Ty2 i TKt48. Trakcja parowa na trasie z Zagórza do Łupkowa utrzymała się aż do 1991 r., kiedy w sprawności eksploatacyjnej utrzymywano trzy parowozy serii Ty2 (340, 887, 1005). Ruch towarowy pomiędzy Łupkowem a Medzilaborcami zakończono 8.11.1988 r., kiedy po coraz gorzej
Inauguracja granicznego ruchu towarowego na stacji w Łupkowie: ze Słowacji wjeżdża pierwszy pociąg towarowy, prowadzony lokomotywami 752.023, 046 i 751.079. Po prawej maszyna 754.014 z pociągiem specjalnym; 3.06.1996 r.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
utrzymanej trasie przejechał ostatni skład w kierunku Polski.

Wznowienie ruchu w latach 90.
Impulsem do odnowy przewozów przez tunel łupkowski były spotkania przedstawicieli kolei ŹSR, PKP, UZ i SNCFR 30.11 i 8.12.1994 r. - jednym z punktów był przejazd delegacji do Łupkowa wagonem motorowym kolei słowackich serii 830. Wynikiem rozmów dotyczących wznowienia tranzytowego ruchu po trasie Łupków - Medzilaborce - Ćierna nad Tisou - Ćop - Halmeu była decyzja z dnia 5.09.1995 r. o wznowieniu przewozów przez kolejowe przejście graniczne Medzilaborce - Łupków od rozkładu jazdy 1996/97 (tego dnia przejechał tunelem łupkowskim wagon motorowy 810.019). Niezbędny okazał się kompleksowy remont linii przywracający na odcinku między stacjami granicznymi prędkość 50 km/h, a nacisk osi do 20 t na odcinku 9,4 km pomiędzy mijanką Vydrań a mijanką Pobjeda. Poprzednia wymiana podtorza miała miejsce w 1952 r. Prace remontowe trwały od jesieni 1995 r. (kiedy trasa została praktycznie rozebrana od tunelu aż do mijanki Vydrań), a już na wiosnę 1996 zaczęto układać nowy
Pociąg specjalny z parowozem ŻSR 433.023 przed wjazdem do tunelu łupkowskiego po słowackiej stronie, 3.06.1996 r.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
tor. Inwestycja po słowackiej stronie linii kosztowała ponad 100 milionów koron słowackich.

Uroczyste otwarcie ruchu towarowego
Ponowne uroczyste otwarcie tunelu (już czwarte w historii - 1874, 1946, 1974) miało miejsce 3.06.1996 r., kiedy to ze stacji Medzilaborce do Łupkowa przyjechał pociąg nadzwyczajny z lokomotywami 433.002 i 754.014 oraz pierwszy po przerwie pociąg towarowy prowadzony lokomotywami 752.023, 046 i 751.079. Z polskiej strony pociąg specjalny był zestawiony z lokomotyw SP 32-049 i Ol12-7, a pierwszy pociąg towarowy przyprowadziły dwie lokomotywy ST43. W SRJP 1996/97 zaplanowano trzy pary pociągów towarowych prowadzonych lokomotywami serii 751 iv752 o ciężarze brutto 1150 t w kierunku Polski i 1500 t dla pociągów kierujących się w stronę Słowacji. Ten stan istniał do roku 2000, kiedy większość pociągów tranzytowych została skierowana na przejście graniczne Plaveć - Muszyna. Rok później ilość planowych
ST43-228 z pociągiem towarowym zbliża się do przystanku Osławica, 2.09.2006 r.
foto. J. Konećny.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
pociągów towarowych zmalała do dwóch par z dwiema lokomotywami 751, na polskiej stronie prowadzonych przez "rumuny" ST43. Większość ruchu towarowego stanowią pociągi wyrównawcze z wagonami próżnymi, które wracają po wyładunku do Polski oraz tranzytowe pociągi do Rumunii. Największe przewozy towarów przez przejście graniczne Łupków - Medzilaborce były w latach 1997 i 1998, kiedy przejechały tam 951 pociągi w kierunku Słowacji i 965 w kierunku Polski. Ciekawostką był rok 1999, w którym wszystkie wagony przewiezione przez przejście były próżne (załadowanych było tylko sześć!), w latach 2002 i 2003 zmalała ilość pociągów w obu kierunkach poniżej 400, po czym przewozy zaczęły na nowo wzrastać, tak że w 2003 roku po opisywanym odcinku przejechały 430 pociągi z Polski, z czego ok. 14% to pociągi ładowne, a w odwrotnym kierunku 537 pociągów (ładowne stanowiły 11%). W ostatnich trzech latach ilość ładownych wagonów w obu kierunkach stanowi ok.10% składów.

Spotkanie pociągów specjalnych na stacji w Łupkowie z okazji otwarcia ruchu towarowego: słowacka 433.023 i polskie SP32-049 oraz Ol12-07, 3.06.1996 r.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
Przewozy pasażerskie
Wznowienie planowego ruchu pasażerskiego miało nastąpić wraz z wejściem w życie rozkładu jazdy 1997/1998. Zamierzano wtedy uruchomić dwie pary pociągów Humenne - Zagórz, a w dalszej perspektywie uruchomić międzynarodowy pociąg pospieszny. Z powodu opóźnień w podpisaniu międzynarodowych umów umożliwiających ruch pociągów pasażerskich przez nowe przejście graniczne, oficjalne otwarcie nastąpiło dopiero 27.06.1999 r. Tego dnia po ponad 50 latach przerwy na tę trasę na nowo wyjechał pociąg pasażerski, prowadzony lokomotywą serii 754. Uruchomiono dwie pary pociągów relacji Humenne - Sanok, zestawione z 2 - 3 wagonów ŻSR i PKP. Od rozkładu jazdy 2001/2002 jedną parę pociągów wydłużono do Koszyc. W następnym rozkładzie jazdy nierentowne przewozy przejęły wagony motorowe serii 810 w relacji Humenne - Łupków. W Łupkowie pociągi były skomunikowane z pociągami PKP do/z Sanoka. W związku z oszczędnościami po stronie PKP, ruch pasażerski na trasie Sanok - Łupków zawieszono w trakcie obowiązującego do 2.10.2005 r. rozkładu jazdy.
SA 122-001 na stacji w Łupkowie podczas jazd próbnych, dokonywanych w maju 1999 roku.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
Od 1.04.2004 r. na trasie Łupków - Zagórz zupełnie nieoczekiwanie, wbrew międzynarodowym umowom PKP zawiesiły przewozy, nie zapewniając nawet komunikacji zastępczej. W związku z tym, że pasażerowie pociągów ŹSSK nie mieli w Łupkowie możliwości przesiadki na polskie pociągi, również koleje słowackie zawiesiły na pewien czas kursowanie swoich pociągów. Po polskiej stronie pociągi ruszyły z powrotem 1.05.2004 r. Niestety,te powtarzające się zawieszenia i wznowienia kursowania pociągów PKP do Łupkowa z pewnością nie przysłużyły się zwiększeniu liczby podróżnych, których było coraz mniej. Rentowności tej trasy nie poprawiały z pewnością klasyczne zestawienia składów złożonych z wagonów i lokomotyw SU42. Krótkotrwałe próby eksploatacji na tej linii autobusów szynowych SA104 przeprowadzane w maju 1999 r. zakończyły się niepowodzeniem. Od rozkładu jazdy 2005/2006 przewozy pasażerskie utrzymano w postaci dwóch par pociągów (obsługiwanych przez wagony motorowe serii 810) kursujących
Rozkład jazdy 2003/2004 był ostatnim, kiedy pociągi osobowe zapewniały codzienne połączenie Medzilaborce - Łupków. Wagon motorowy 810.428 wjeżdża na sieć PKP, 28.11.2004 r.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
między stacjami granicznymi w sezonie letnim od 23 czerwca do 3 września w piątki, soboty i niedziele. Otwarcie drogowego przejścia granicznego Palota - Radoszyce i coraz mniej korzystne ceny wyrobów alkoholowych na Słowacji spowodowały dalszy odpływ pasażerów pociągów przygranicznych. Pociągi osobowe z Medzilaborców do Łupkowa stały się w zasadzie tylko atrakcją dla turystów zmierzających w polskie Bieszczady. W okresie obowiązywania ostatniego rozkładu jazdy w 2006 roku udało się wprowadzić zmianę taryfy na bardziej atrakcyjną dla pasażerów. Dzięki inicjatywie kolei ŹSSK wprowadzono bilet powrotny ważny 3 dni w cenie 1,50 euro. Biorąc pod uwagę rosnące zainteresowanie turystyką rowerową wprowadzono także promocyjne przewozy rowerów do Łupkowa za 20 koron słowackich. Dzięki aktywności kolei słowackich na tym przygranicznym terenie tli się jeszcze nadzieja, że połączenia do Łupkowa przetrwają, tym bardziej że planuje się rekonstrukcję dawnej kolejki leśnej z Cisnej aż do Nowego Łupkowa w 2007 r. (przedłużenie trasy kolejki do Łupkowa ma sens tylko w przypadku zapewnienia połączenia na stacji Nowy Łupków pociągów PKP lub ŹSSK). Miniony rok był dla linii przełomowym, bo mimo ubytku pasażerów spowodowanego otwarciem wspomnianego drogowego przejścia granicznego, udało się
Wagon motorowy 810.428 ostatniego dnia kursowania pociągów w rozkładzie jazdy 2004/2005, 2.10.2005 r.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
zwiększyć ilość przewiezionych osób. Ciekawostką może być fakt, że w czasie wakacji 2006 roku przewieziono pociągami przez granicę dwa razy więcej osób niż w tym samym okresie 2005 roku, a średnie zapełnienie pociągu wynosiło 13 osób. Rozkład jazdy 2006/2007 przewiduje taką samą ilość pociągów kursujących w okresie sezonu letniego w piątki, soboty i niedziele. Pociągi wyjadą na trasę ponownie 22.06.2007 r. - i będą to dwie pary obsługiwane przez wagony motorowe serii 810. Odjazd z Medzilaborców o 7:47 i 16:03, a z Łupkowa o 8:30 i 16:40. Bedą kursować do 2.09.2007 r.

Wykorzystanie trasy do Łupkowa
O trafności decyzji o ponownym uruchomieniu kolei przez tunel łupkowski niech świadczy fakt, że linia ta była dość dobrą alternatywną trasą dla pociągów w czasie robót i przerw w ruchu na innych trasach łączących koleje polskie i słowackie, a szczególnie na sąsiednim przejściu granicznym Plaveć - Muszyna. Kursowały tędy także międzynarodowe pociągi
ST43-228 z pociągiem towarowym Zagórz - Łupków na odcinku Nowy Łupków - Osławica, 1.10.2005 r.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
pospieszne, w tym także Karpaty (5-7.06.1997 w trakcie rekonstrukcji mostu w Plavću, Batory i Bem 10.07.1997 w czasie pamiętnej powodzi stulecia). W czerwcu 2006 roku przez przejście graniczne Medzilaborce - Łupków jeździła dodatkowo jedna para pociągów towarowych normalnie kursujących przez Muszynę, a było to spowodowane robotami torowymi na odcinku Lipany - Plaveć i objazdami po stronie słowackiej.
Sytuacja tego przejścia granicznego nie jest stabilna, a wiąże się to przede wszystkim z problemami w finansowaniu przewozów pasażerskich ze strony PKP oraz z dość kiepskim stanem infrastruktury linii Zagórz - Łupków, która coraz bardziej przegrywa z konkurencją komunikacji samochodowej. W ruchu towarowym może nastąpić przesunięcie przewozów na zelektryfikowane przejście graniczne w Muszynie. Nie napawa optymizmem także fakt niestabilnych miejsc w okolicy Paloty, gdzie dochodzi do obsunięć (powodem czego jest stałe ograniczenie prędkości w km 114,7-115,1). Jedną z alternatyw uzasadniających dalszą egzystencję tej
ST43-228 z pociągiem towarowym Zagórz - Łupków na odcinku Nowy Łupków - Osławica, 1.10.2005 r.
foto. A. Kućera.
TUNEL W ŁUPKOWIE BIESZCZADY
wyjątkowej trasy na styku trzech granic byłoby ukierunkowanie typowo turystyczne. Taką ciekawą inicjatywę dla przedstawicieli samorządów oraz parlamentarzystów z Polski, Słowacji i Węgier był przejazd Portius Expressu na początku lutego 2006 r. Jednym z celów uruchomienia pociągu zestawionego m.in. z wagonu salonowego Kadar 43 kolei MAV, który przejechał trasę Budapeszt - Tokaj - Humenne - Łupków - Krosno i z powrotem był zamysł wznowienia kolejowego połączenia po historycznej trasie Pierwszej Węgiersko-Galicyjskiej Kolei chociażby w weekendy w okresie letnim i przybliżenie tym samym tego regionu turystom z różnych krajów.

.: Materiał za Œwiata Kolei udostępniny przez A. Kućera :.


Wszystkie zdjęcia na stronie "www.bieszczady.net.pl" oraz na stronach w domenie bieszczady.net.pl jak i witrynach administrowanych przez nasz serwis są chronione są prawem autorskim. Jakiekolwiek wykorzystanie ich do celów komercyjnych, zamieszczanie na innych stronach internetowych, przedruk lub inne formy powielania, wymagają zgody redakcji. © Bieszczadzki Serwis Internetowy 2001 - 2012. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zawartych w komentarzach i na forum. Są one prywatnymi komentarzami i opiniami użytkowników.

Serwis Bieszczady.net.pl używa plików typu cookies do poprawnego działania strony, w celach statystycznych, reklamowych, oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Korzystanie z serwisu Bieszczady.net.pl, bez zmian ustawień w używanej przez Państwa przeglądarce internetowej oznacza zgodę na wykorzystywanie technologii cookies i zapisywanie ich w pamięci Państwa urządzenia zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.



Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady aktualności POLECAMY
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy