Bieszczady logo
Kliknij + i poleć Bieszczady.net.pl ;)


Bieszczady noclegi
STRONA GŁÓWNA | NOCLEGI | MIEJSCOWOŚCI | ARTYKUŁY | GALERIA | FORUM | KONTAKT
R                E                K                L                A                M                A
BIESZCZADY NOCLEGI


Noclegi Bieszczady
Domki Bieszczady
Agroturystyka
Chaty Bieszczady
Pensjonaty Bieszczady
Hotele Bieszczady
Pokoje Bieszczady
Ośrodki wypoczynkowe
Schroniska Bieszczady
Pola namiotowe
Restauracje Bieszczady

WSTĘP

Wszystkie artykuły
Historia Bieszczadów
Świątynie i cmentarze
Żydzi i kirkuty
Flora Bieszczadów
Fauna Bieszczadów
Ciekawe miejsca i obiekty
Trasy, szlaki i ścieżki
Informacje praktyczne
Zima w Bieszczadach
Bieszczady Wschodnie
GALERIA ZDJĘĆ

Galerie bieszczadzkie

Krajobrazy bieszczadzkie
Miejsca w Bieszczadach
Miejscowości
Bieszczadzka przyroda
Stare galerie

NOCLEGI BIESZCZADY
Noclegi Cisna
Noclegi Polańczyk
Noclegi Solina
Noclegi Ustrzyki Górne
Noclegi Wetlina
Noclegi Wołkowyja

ROZKŁAD JAZDY

Baligród
Lesko - dworzec
Sanok - dworzec
Ustrzyki D. - dworzec
Wołosate
Zagórz - dworzec

Więcej Miejscowości



INFORMATOR
Podręczne informacje
Bieszczady Grupa GOPR
BdPN
Świątynie - nabożeństwa
Przewodnicy
Ciekawe strony



MAPY ONLINE

Mapy współczesne

Bieszczady Wysokie 1:40
Okolice Baligrodu 1:25
Jezioro Solińskie 1:25
G. Sanocko-Turczańskie
Pogórze Przemyskie 1:75
Bieszczady Wschodnie

Mapy historyczne

Bieszczady Zachodnie
Pikuj - mapa 1937 1:100
Ruskie - 1:75
Turka - 1:75
Wielki Berezny - 1:75
Niżny Warecki - 1:75
Tuchla - 1:75
Użgorod - 1:75
Seredne - 1:75
Svaliava - 1:75
Volove (Miżhirja) - 1:75
Porohy - 1:75



TURYSTYKA

Opisy miejscowości
Szlaki turystyczne
Ścieżki przyrodnicze
Trasy samochodowe
Szlakiem ikon ok Sanoka
Ciekawe miejsca
Ekomuzeum Hołe
Młyny i tartaki wodne
Muzeum Przyrodnicze
Skansen w Sanoku
Sine Wiry
Łopienka
Jezioro Solińskie
Połonina Wetlińska
Więcej
Cerkwie i kościoły
Bieszczadzka Kolejka
Bukovske Vrchy
Mapy i literatura
Reportaże i wyprawy

OFERTY TURYSTYCZNE

Galerie i muzea
Konie w Bieszczadach
Narty w Bieszczadach
Przewodnicy
Produkt lokalny
Inne oferty
Nieruchomości
Karpaty ukraińskie

KSIĘGARNIA


Księgarnia wyd. Ruthenus
Wyd. Bezdroża - Bieszczady
Wyd. Bezdroża - Góry
REKLAMA




SERWIS

Kontakt

POLECAMY






Zapoznaj się z zawartością portalu bieszczady.net.pl i zobacz, jakie atrakcje mogą zaproponować Ci Bieszczady. Prezentujemy warte uwagi noclegi w niezwykle malowniczych bieszczadzkich miejscowościach, takich jak Polańczyk, Cisna czy Wetlina. Dysponujemy bogatą bazą sprawdzonych obiektów noclegowych. Z nami łatwo znajdziesz domki wypoczynkowe, pensjonaty, schroniska i inne kwatery odpowiadające Twoim wymaganiom.

Solina.info.pl
bieszczady

Skansen w Sanoku

Skansen w Sanoku.
foto. I. Jóźwik.
Skansen w Sanoku
SKANSEN - JAK TRAFIĆ Z CENTRUM SANOKA - OPIS MUZEUM
Teraz czeka nas dłuższy spacer. Trzeba zejść ze śródmiejskiego wzgórza na północ, ulicami Mickiewicza i Białogórską, obok domu wycieczkowego PTTK i centrali bieszczadzkiego GOPR dotrzeć do mostu na Sanie, po czym za rzeką skręcić w prawo, koło ośrodka kempingowego PTTK. Razem od rynku ok. 1,5 km. Można też dojechać autobusem nr 3 (kursuje raz na godzinę).
Utworzone w 1958 roku z inicjatywy Aleksandra Rybickiego, a otwarte dla zwiedzających w 1966 r. Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku to największy skansen w Polsce - ma powierzchnię 38 ha.
Skansen w Sanoku.
foto. I. Jóźwik.
Skansen w Sanoku
Składa się z pięciu sektorów, odpowiadających głównym grupom etnicznym południowo - wschodniej Polski, i liczy łącznie kilkadziesiąt obiektów, od wiejskich chat do kapliczek przydrożnych, a także dwie cerkwie ( trzecia w trakcie rekonstrukcji ) i kościół.
W "nizinnej" części skansenu, na nadrzecznej równinie rozmieszczono obiekty przeniesione z wsi Dolinian (ukraińskiej ludności okolic Sanoka) oraz Pogórzan Wschodnich i Zachodnich - Polaków zamieszkujących podgórskie tereny położone dalej na zachód. Na zalesionym stoku wzgórza zgodnie z logiką umieszczono sektory góralskie: łemkowski i bojkowski.
Skansen w Sanoku.
foto. I. Jóźwik.
Skansen w Sanoku
Turystów wybierających się w Bieszczady najbardziej zainteresują te dwa ostatnie. Najpiękniejszym obiektem skansenu jest malutka cerkiewka z Rosolina koło Czarnej, Nietypowa zresztą, bo nosząca cechy kościoła rzymskokatolickiego.
Muzeum jest czynne od maja do października w godz. 8-18, zimą - 9-14. Najlepiej oglądać je z przewodnikiem, który otworzy wszystkie wnętrza i opowie o ich zawartości.
( W 1994 r. w skansenie wybuchł pożar, który zniszczył 13 budynków. Odbudowa posuwa się powoli, także z powodu trudności ze znalezieniem odpowiednich obiektów w terenie, nadających się do przeniesienia do muzeum.)


CHATY W DOLINIE CZYLI O BIESZCZADZKICH BOJKACH
Skansen w Sanoku.
foto. I. Jóźwik.
Skansen w Sanoku
Zwiedzanie sanockiego skansenu to dobra okazja, by powiedziec sobie trochę o dawnej bieszczadzkiej wsi i jej mieszkańcach. W górach bowiem nie znajdziemy już prawie nigdzie takiego budownictwa jak w sektorze bojkowskim muzeum, w jeszcze zaś mniejszym stopniu zachowały się tradycyjne układy przestrzenne miejscowości.
Do II wojny światowej właściwe Bieszczady (poza łemkowską doliną osławy) zamieszkiwała grupa etnograficzna górali ruskich, określana przez badaczy mianem Bojków. Właśnie przez badaczy, bowiem w odczuciu samych zainteresowanych była to nazwa pogardliwa, kojarząca się z ciemnotą i prymitywizmem (niektórzy wywodzą ją od gwarowego określenia wołu). Bieszczadzcy wieśniacy zapytani o Bojków wskazywali zwykle na nielubianych sąsiadów ze wsi położonych dalej w głąb gór.
Istotnie, kultura ludowa Bojków wykazywała w porównaniu z grupami sąsiednimi znaczny archaizm. W wierzeniach i obyczaju silne były relikty pogaństwa: wierzono powszechnie, że człowiek ma dwie dusze: chrześcijańską i pogańską, lękano się upiorów i stosowano specjalne praktyki magiczne, by zmarły po śmierci nie mógł nękać żywych.
Skansen w Sanoku.
foto. I. Jóźwik.
Skansen w Sanoku
Podczas pogrzebów zatrudniano specjalne płaczki, które podczas drogi na cmentarz (trumne wieziono na saniach, także latem) wywodziły żale po zmarłym, tzw. jojkania - był to zwyczaj prasłowiański, gdzie indziej od dawna zanikły.
Wieś bieszczadzka była niezwykle biedna. Prymitywne górskie rolnictwo nie zapewniało dostateczych środków utrzymania, głód był czestym zjawiskiem, w cięższych latah na przednówku głównym pożywieniem wielu rodzin bywały zbierane w lesie orzechy laskowe. W głębi gór podstawowe zajęcie stanowiła hodowla owiec, a zwłaszcza wołów, wypasanych przez całe lato na połoninach i sprzedawanych jesienią na wielkich targach w Lutowiskach. Dorabiano też pracą w lesie i migracją zarobkową na południową stronę Karpat.
Konsekwencj nędzy była skromność kultury materialnej. Stroje szyto z płótna i sukna własnego wyrobu. Kobiety chodziły ubrane w całości na biało, niczym zakonnice: biała koszula, biała spódnica, biały fartuch. Zimą jeszcze lajbyk - kamizelka z brązowego sukna, niemal bez ozdób.
Skansen w Sanoku.
foto. I. Jóźwik.
Skansen w Sanoku
Mężczyźni - w białych spodniach, nohałkach, na które wypuszczali długą płócienną koszulę. Okryciem wierzchnim, niemal takim samym u mężczyzn i kobiet, był sirak, długa sukmana z ciemnego sukna. Jeśli idzie o budownictwo wiejskie, to na terenie Bieszczadów, podobnie jak na sąsiedniej Łemkowszczyźnie , dominowała zagroda jedno-budynkowa, mieszcząca pod jednym dachem zarówno część mieszkalną, jak i gospodarczą. W roli stodoły używano poddasza. Czasami wraz ze wzrostem potrzeb dobudowywano nowe pomieszczania, przez co budynek osiągał imponującą długość. W rejonie Turki odnotowano pod koniec XIX w. dom długości 48 m! Domy były dawnie kurne lub półkurne - z wyprowadzeniem dymu z kuchni na strych. Dopiero w okresie międzywojennym zaczęły w krajobrazie wsi pojawiać się pierwsze kominy. W sanockim skansenie znajduje się kilka chat tego rodzaju; najciekawsza, przeniesiona ze wsi Skorodne, pochodzi z połowy XIX wieku. Uwagę zwraca jej czterospadowy dach kryty słomą w tzw. kiczki, co daje efekt "schodków".
Wsie bojkowskie zakładano z reguły w systemie tzw. łanów leśnych. Dolinę górską dzielono na poprzeczne pasy; każdy z osadników otrzymywał jeden taki pas, ciągnący się od żyznego dna doliny po nie nadające się do uprawy górne partie zboczy.
Skansen w Sanoku.
foto. I. Jóźwik.
Skansen w Sanoku
Wieś przybierała przez to kształt łańcuchówki - zagrody były luźno rozrzucone wzdłuż potoku na przestrzeni kilku kilometrów. Oczywiście wraz z kolejnym działami majątkowymi układ ulegał zagęszczeniu.
Ciekawym zjawiskiem jest tzw. cerkiew bojkowska. Tak zwana, gdyż ten typ architektoniczny sięga daleko poza granice etnograficznej Bojkowszczyzny, np. obiekt eksponowany w skansenie pochodzi z Grąziowej na Pogórzu Przemyskim. Cerkiew ma kształt podłużny i składa się z trzech części nakrytych osobnymi dachami brogowymi, zwykle kilkakrotnie łamanymi. Część środkowa - nawa - jest wyzsza od bocznych. Przypuszcza się, że jest to archaiczny typ budowli, dawniej rozpowszechniony na całej Rusi, który zachował się najdłużej w konserwatywnych wioskach górskich. W polskich Bieszczadach ocalał tylko jeden taki obiekt - w Smolniku nad Sanem. Jest ich natomiast pod dostatkiem po ukraińskiej stronie granicy.

Galeria skansenu

Tekst z przewodnika "Bieszczady" za zgodą Wydawnictwa BOSZ

Wszystkie zdjęcia na stronie "www.bieszczady.net.pl" oraz na stronach w domenie bieszczady.net.pl jak i witrynach administrowanych przez nasz serwis są chronione są prawem autorskim. Jakiekolwiek wykorzystanie ich do celów komercyjnych, zamieszczanie na innych stronach internetowych, przedruk lub inne formy powielania, wymagają zgody redakcji. © Bieszczadzki Serwis Internetowy 2001 - 2012. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zawartych w komentarzach i na forum. Są one prywatnymi komentarzami i opiniami użytkowników.

Serwis Bieszczady.net.pl używa plików typu cookies do poprawnego działania strony, w celach statystycznych, reklamowych, oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Korzystanie z serwisu Bieszczady.net.pl, bez zmian ustawień w używanej przez Państwa przeglądarce internetowej oznacza zgodę na wykorzystywanie technologii cookies i zapisywanie ich w pamięci Państwa urządzenia zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.


REKLAMA






NOWOŚĆ


Wersja online
ZOBACZ

Wersja papierowa
KUP





REKLAMA
PARTNERZY
Portal Karpacki
SRWiO Wetlina
SPALA24.PL
[więcej ...]
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady aktualności POLECAMY
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy
Bieszczady polecamy