Przed laty lokalne stowarzyszenie zadbało o to miejsce, pozyskując środki na tablice informacyjne oraz wytyczenie i oznakowanie ścieżek historycznych. Dziś jednak ślady tej inicjatywy niemal zniknęły. Teren jest zarośnięty i zaniedbany, a dotarcie do starego cmentarza wymaga przedzierania się przez gęste chaszcze. To smutny obraz miejsca o tak bogatej historii, które zasługuje na pamięć i opiekę.
Pierwsza cerkiew w Rajskiem była drewniana, a źródła wspominają o niej już w 1493 roku. Ostatnią świątynię, murowaną, wzniesiono w latach 1872–1875 na wzgórzu zwanym Horbek. Była to budowla dwudzielna, z wieżą od strony zachodniej, dachami kalenicowymi oraz charakterystycznym baniastym hełmem wieńczącym wieżę. Prawdopodobnie została zniszczona podczas Akcji „Wisła”. Mimo uszkodzeń jej mury trwały jeszcze przez ponad trzy dekady, stopniowo poddając się działaniu czasu i popadając w ruinę.
Dziś po świątyni pozostały jedynie fragmenty dawnych fundamentów i wspomnienia utrwalone na archiwalnych fotografiach. Są one niemym świadectwem historii miejscowości oraz losów jej mieszkańców, których obecność przez stulecia współtworzyła kulturowy krajobraz tego regionu.
Na zdjęciu: archiwalna fotografia cerkwi w Rajskiem. Autor nieznany. Licencja: Creative Commons BY-SA.
