Niedawno ukazała się nowa płyta zespołu Tołhaje „San. Historie pisane rzeką.” Album, którego główną inspiracją jest rzeka San i pieśni Oskara Kolberga, ukazał się pod koniec 2025 roku, z okazji 25 – lecia działalności zespołu. Pierwsze koncerty prezentujące materiał z płyty Tołhaje zagrane zostały w Japonii, w ramach Tygodnia Promocji województwa podkarpackiego. Natomiast polska premiera płyty odbyła się 28 listopada 2025 roku w Ursynowskim Centrum Kultury Alternatywy.
Na album „San. Historie pisane rzeką” złożyły się teksty i melodie ludowe, które po wielu godzinach analiz zespół Tołhaje wybrał z monografii etnograficznej Oskara Kolberga. Do tych wyjątkowych pieśni zostały opracowane nowe aranżacje, które odzwierciedlają swoisty charakter, stylistykę i ducha zespołu Tołhaje. Główną inspiracją płyty jest rzeka San, która przemierza malownicze podkarpackie tereny i od wieków jest świadkiem życia mieszkańców położonych nad jej brzegami miejscowości.
„Poszukując inspiracji, pewnego pięknego dnia, podczas spływu kajakowego o świcie rzeką San, wpadliśmy na pomysł, by głównym motywem naszej kolejnej płyty uczynić właśnie tę rzekę. Tytuły poszczególnych utworów prezentują nazwy nadsańskich miejscowości, z których Kolberg czerpał swoje inspiracje. Usłyszymy pieśni z takich miejscowości jak Procisne, Bóbrka, Babice czy Krasiczyn – każdy z tych tytułów to nie tylko nazwa, ale i mała opowieść o miejscu, które dla ludzi tam żyjących stanowiło centrum ich świata” – mówi Maria Jurczyszyn – Kulik, wokalistka.
W efekcie powstał projekt, który jest nie tylko muzycznym hołdem dla tradycji i kultury Podkarpacia, ale także opowieścią o życiu ludzi związanych z rzeką San. Singiel Babice z kolei jest wyjątkowym wyrazem tego, co zespół chciał przekazać w nowym projekcie i stanowi doskonałe odzwierciedlenie stylistyki całej płyty, zarówno pod względem brzmienia, jak i charakteru artystycznego.

„Utwór ten wpisuje się w spójną koncepcję albumu, podkreślając jego unikalny styl i wyrazistość. Co istotne, ta pieśń posiada silne, wyraziste przesłanie, które wybrzmiewa poprzez ludowy tekst i melodykę. Treść utworu jest pełna głębokich emocji, takich jak tęsknota, miłość i nadzieja. Ukazuje ona uniwersalne uczucia związane z rozłąką i oczekiwaniem na powrót ukochanej osoby, a to czyni go niezwykle poruszającym i autentycznym. Całość kompozycji dzięki temu nie tylko zachwyca brzmieniem, ale także przekazuje istotne przesłanie, które trafia do słuchacza na poziomie emocjonalnym prosto do serca” – mówi Damian Kurasz, gitarzysta.
Zespół został zaproszony przez Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego do współpracy i promowania regionu na arenie międzynarodowej. W ramach tej współpracy koncerty prezentujące płytę odbyły się w Japonii i były ważną częścią Tygodnia Promocji województwa podkarpackiego, zorganizowanego w Polskim Pawilonie podczas Expo 2025. Zostały one zaplanowane jako kluczowy element działań promocyjnych mających na celu przedstawienie bogactwa i wyjątkowości regionu szerokiej, międzynarodowej publiczności.
„To będzie dla nas szczególna okazja, by podzielić się naszymi nowymi utworami i wspólnie celebrować to muzyczne wydarzenie oraz jubileusz 25-lecia zespołu. Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników dobrej muzyki i fanów naszej twórczości” – dodaje Maria Jurczyszyn – Kulik.
Polska premiera płyty „San. Historie pisane rzeką” odbyła się się 28 listopada w Ursynowskim Centrum Kultury Alternatywy na Ursynowie w Warszawie. „San. Historie pisane rzeką” w formie cyfrowej dostępna jest od grudnia ub. roku, a tradycyjna wersja płyty od marca 2026 roku.
Najnowsza płytę „San. Historie pisane rzeką” dostępna jest w sklepie interetowym zespoły Tołhaje, zarówno w wersji cyfrowej, oraz tradycyjnej (CD) pod adresem: https://tolhaje.pl/sklep/

TOŁHAJE
Zespół Tołhaje powstał w 2000 roku z inicjatywy Janusza Demkowicza i Damiana Kurasza. Wkrótce dołączyli do nich: Tomasz Duda, Łukasz Moskal, Maria Kulik, Piotr Rychlec oraz Maciej Cierliński. Na trzech ostatnich albumach gościnnie pojawił się również Mateusz Szemraj, wzbogacając brzmienie grupy charakterystycznymi cymbałami. Podczas trasy promującej album „Mama Warhola” skład zasiliło dwóch kolejnych muzyków: Kuba Madejowski i Paweł Płoskoń.
Tołhaje koncertowali na wielu scenach w Polsce i za granicą, m.in. w Czechach, Niemczech, Słowacji, Ukrainie, Algierii, Wielkiej Brytanii i na Węgrzech. Inspiracje Tołhajów płyną z polsko-ukraińskiego pogranicza kulturowego, a szczególnie z tradycji muzycznych grup etnicznych zamieszkujących Bieszczady. Nazwa zespołu pochodzi od węgierskiego słowa oznaczającego zbójników grasujących w Beskidach.
